Kiki & Koko

Peter Poulsen

2011-02-02T13:27:00.000-08:00

Bir insan düşün ki,

bir sırrı yaşam boyu saklayıp
sonra birden bir yıldız gibi patlayarak
her yöne dağılmış olsun;
ya da bir insan ki, aşk acısını unutmak için,
Amazonas'ta yıllarca kelle avcılığı
ya da Seylan'da bir ekimlikte
çikolata toplayıcılığı yaptıktan sonra,
gövdesi tunçlaşmış, tam zamanında yurduna dönsün:
sevgilisi koşup boynuna sarılsın,
çocukluğunu geçirdiği ev
açık artırmayla satılmaktan kurtulsun -
ya da bir kimyacı ki,
yaşam boyu sürdürdüğü çalışmanın
sonuç vermesine dört dakika kala
düşüp ölsün,
bu yüzden de yoksun kalsın dünya
kendiliğinden cilalayan ciladan.
Bir düşün ne durumlara düşüyor insan,
gene de geliyor üstesinden
ne olursa olsun.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

bırakıp gidersen beni deli olurum
dama çıkar kurşun sıkarım yoldan geçenlere
bırakıp gidersen beni
jimi hendrixin plağını pikaba koyup
hep aynı parçayı çalarım ölünceye kadar
bırakıp gidersen beni on kasa viski getirip
kafayı çeker evin girişine dikilir nara atarım
bırakıp gidersen beni tutar çocukluğumda
oynadığım bebeği kılım kıpırdamadan
elektrik süpürgesinin kordonuyla boğarım
bırakıp gidersen beni abdal olur da
bozkırda kral lear gibi analar kurumuna
haber gönderip tez elden kısırlaştırılmak isterim
bırakıp gidersen beni buzluğu en soğuğa ayarlayıp
içine uzanır uyku bastırsın diye beklerim
bırakıp gidersen beni aynanın karşısına geçer
usturayla suratımı paramparça ederim
bırakıp gidersen beni
oturup gözlerimi duvara diker
öylece beklerim geri gelmeni..

Connecting The Dots

2010-08-01T10:00:00.000-07:00

Steve Jobs'ın, Stanford'ın 2005 diploma töreninde yapmış olduğu konuşmasını tekrar dinledim bugün. Belki eski; ama benim için hala geçerli ve hala ilham verici. Çünkü hala noktaların birleşeceğini umuyorum.. Çünkü hala dünyadaki son günümde yapmak istemeyeceğim şeyleri yapıyorum..

"Thank you. I'm honored to be with you today for your commencement from one of the finest universities in the world. Truth be told, I never graduated from college and this is the closest I've ever gotten to a college graduation.

Today I want to tell you three stories from my life. That's it. No big deal. Just three stories. The first story is about connecting the dots.

I dropped out of Reed College after the first six months but then stayed around as a drop-in for another eighteen months or so before I really quit. So why did I drop out? It started before I was born. My biological mother was a young, unwed graduate student, and she decided to put me up for adoption. She felt very strongly that I should be adopted by college graduates, so everything was all set for me to be adopted at birth by a lawyer and his wife, except that when I popped out, they decided at the last minute that they really wanted a girl. So my parents, who were on a waiting list, got a call in the middle of the night asking, "We've got an unexpected baby boy. Do you want him?" They said, "Of course." My biological mother found out later that my mother had never graduated from college and that my father had never graduated from high school. She refused to sign the final adoption papers. She only relented a few months later when my parents promised that I would go to college.

This was the start in my life. And seventeen years later, I did go to college, but I naïvely chose a college that was almost as expensive as Stanford, and all of my working-class parents' savings were being spent on my college tuition. After six months, I couldn't see the value in it. I had no idea what I wanted to do with my life, and no idea of how college was going to help me figure it out, and here I was, spending all the money my parents had saved their entire life. So I decided to drop out and trust that it would all work out OK. It was pretty scary at the time, but looking back, it was one of the best decisions I ever made. The minute I dropped out, I could stop taking the required classes that didn't interest me and begin dropping in on the ones that looked far more interesting.

It wasn't all romantic. I didn't have a dorm room, so I slept on the floor in friends' rooms. I returned Coke bottles for the five-cent deposits to buy food with, and I would walk the seven miles across town every Sunday night to get one good meal a week at the Hare Krishna temple. I loved it. And much of what I stumbled into by following my curiosity and intuition turned out to be priceless later on. Let me give you one example.

Reed College at that time offered perhaps the best calligraphy instruction in the country. Throughout the campus every poster, every label on every drawer was beautifully hand-calligraphed. Because I had dropped out and didn't have to take the normal classes, I decided to take a calligraphy class to learn how to do this. I learned about serif and sans-serif typefaces, about varying the amount of space between different letter combinations, about what makes great typography great. It was beautiful, historical, artistically subtle in a way that science can't capture, and I found it fascinating.

None of this had even a hope of any practical application in my life. But ten years later when we were designing the first Macintosh computer, it all came back to me, and we designed it all into the Mac. It was the first computer with beautiful typography. If I had never dropped in on that single course in college, the Mac would have never had multiple typefaces or proportionally spaced fonts, and since Windows just copied the Mac, it's likely that no personal computer would have them.

If I had never dropped out, I would have never dropped in on that calligraphy class and personals computers might not have the wonderful typography that they do.

Of course it was impossible to connect the dots looking forward when I was in college, but it was very, very clear looking backwards 10 years later. Again, you can't connect the dots looking forward. You can only connect them looking backwards, so you have to trust that the dots will somehow connect in your future. You have to trust in something --your gut, destiny, life, karma, whatever-- because believing that the dots will connect down the road will give you the confidence to follow your heart, even when it leads you off the well-worn path, and that will make all the difference.

My second story is about love and loss. I was lucky. I found what I loved to do early in life. Woz and I started Apple in my parents' garage when I was twenty. We worked hard and in ten years, Apple had grown from just the two of us in a garage into a $2 billion company with over 4,000 employees. We'd just released our finest creation, the Macintosh, a year earlier, and I'd just turned thirty, and then I got fired. How can you get fired from a company you started? Well, as Apple grew, we hired someone who I thought was very talented to run the company with me, and for the first year or so, things went well. But then our visions of the future began to diverge, and eventually we had a falling out. When we did, our board of directors sided with him, and so at thirty, I was out, and very publicly out. What had been the focus of my entire adult life was gone, and it was devastating. I really didn't know what to do for a few months. I felt that I had let the previous generation of entrepreneurs down, that I had dropped the baton as it was being passed to me. I met with David Packard and Bob Noyce and tried to apologize for screwing up so badly. I was a very public failure and I even thought about running away from the Valley. But something slowly began to dawn on me. I still loved what I did. The turn of events at Apple had not changed that one bit. I'd been rejected but I was still in love. And so I decided to start over.

I didn't see it then, but it turned out that getting fired from Apple was the best thing that could have ever happened to me. The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again, less sure about everything. It freed me to enter one of the most creative periods in my life. During the next five years I started a company named NeXT, another company named Pixar and fell in love with an amazing woman who would become my wife. Pixar went on to create the world's first computer-animated feature film, "Toy Story," and is now the most successful animation studio in the world.

In a remarkable turn of events, Apple bought NeXT and I returned to Apple and the technology we developed at NeXT is at the heart of Apple's current renaissance, and Lorene and I have a wonderful family together.

I'm pretty sure none of this would have happened if I hadn't been fired from Apple. It was awful-tasting medicine but I guess the patient needed it. Sometimes life's going to hit you in the head with a brick. Don't lose faith. I'm convinced that the only thing that kept me going was that I loved what I did. You've got to find what you love, and that is as true for work as it is for your lovers. Your work is going to fill a large part of your life, and the only way to be truly satisfied is to do what you believe is great work, and the only way to do great work is to love what you do. If you haven't found it yet, keep looking, and don't settle. As with all matters of the heart, you'll know when you find it, and like any great relationship it just gets better and better as the years roll on. So keep looking. Don't settle.

My third story is about death. When I was 17 I read a quote that went something like "If you live each day as if it was your last, someday you'll most certainly be right." It made an impression on me, and since then, for the past 33 years, I have looked in the mirror every morning and asked myself, "If today were the last day of my life, would I want to do what I am about to do today?" And whenever the answer has been "no" for too many days in a row, I know I need to change something. Remembering that I'll be dead soon is the most important thing I've ever encountered to help me make the big choices in life, because almost everything--all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure--these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important. Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart.

About a year ago, I was diagnosed with cancer. I had a scan at 7:30 in the morning and it clearly showed a tumor on my pancreas. I didn't even know what a pancreas was. The doctors told me this was almost certainly a type of cancer that is incurable, and that I should expect to live no longer than three to six months. My doctor advised me to go home and get my affairs in order, which is doctors' code for "prepare to die." It means to try and tell your kids everything you thought you'd have the next ten years to tell them, in just a few months. It means to make sure that everything is buttoned up so that it will be as easy as possible for your family. It means to say your goodbyes.

I lived with that diagnosis all day. Later that evening I had a biopsy where they stuck an endoscope down my throat, through my stomach into my intestines, put a needle into my pancreas and got a few cells from the tumor. I was sedated but my wife, who was there, told me that when they viewed the cells under a microscope, the doctor started crying, because it turned out to be a very rare form of pancreatic cancer that is curable with surgery. I had the surgery and, thankfully, I am fine now.

This was the closest I've been to facing death, and I hope it's the closest I get for a few more decades. Having lived through it, I can now say this to you with a bit more certainty than when death was a useful but purely intellectual concept. No one wants to die, even people who want to go to Heaven don't want to die to get there, and yet, death is the destination we all share. No one has ever escaped it. And that is as it should be, because death is very likely the single best invention of life. It's life's change agent; it clears out the old to make way for the new. right now, the new is you. But someday, not too long from now, you will gradually become the old and be cleared away. Sorry to be so dramatic, but it's quite true. Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma, which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice, and the most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.

When I was young, there was an amazing publication called The Whole Earth Catalogue, which was one of the bibles of my generation. It was created by a fellow named Stuart Brand not far from here in Menlo Park, and he brought it to life with his poetic touch. This was in the late Sixties, before personal computers and desktop publishing, so it was all made with typewriters, scissors, and Polaroid cameras. it was sort of like Google in paperback form thirty-five years before Google came along. I was idealistic, overflowing with neat tools and great notions. Stuart and his team put out several issues of the The Whole Earth Catalogue, and then when it had run its course, they put out a final issue. It was the mid-Seventies and I was your age. On the back cover of their final issue was a photograph of an early morning country road, the kind you might find yourself hitchhiking on if you were so adventurous. Beneath it, were the words, "Stay hungry, stay foolish." It was their farewell message as they signed off. "Stay hungry, stay foolish." And I have always wished that for myself, and now, as you graduate to begin anew, I wish that for you. Stay hungry, stay foolish.

Thank you all, very much."

Festival Günlüğü - 3. ve Son Gün (Pazar)

2010-07-20T23:22:00.000-07:00

Bugün büyük gün. Çok büyük gün. Metallica ile 4. buluşmamız gerçekleşecek!

Eskiden konser deyince benim aklıma Harbiye Açıkhava'da Kayahan veya Kuşadası'nda Ahmet Kaya konseri gelirdi. Ama 90'lı yılların başından itibaren dev isimlerin gelip stadyumlarda konser vermesiyle birlikte konser kavramı ses düzeni, sahne şovu, dev ekran, ayakta izlemek, sahneyi görememek, akşamki konser için sabahtan sıraya girmek ve tabii konser alanından mutluluktan uçarak ayrılmak gibi anlamlar da edindi.

Metallica İstanbul'a ilk geldiğinde sene 1993'tü. Metallica albümü 1991'de çıkmıştı ve grup hemen 2 sene sürecek Wherever We May Roam turuna başlamıştı. Bu kapsamda Amerika, Avrupa ve Uzakdoğu'yu gezmişler; ancak bize uğramamışlardı. Ama bir sonraki sene Nowhere Else To Roam turu yaptılar ve Avrupa bacağında, 25 Haziran'da İstanbul'a da geldiler. Hiç unutmam konserin sponsoru Pepsi idi ve orada muhasebe bölümünde çalışan ve konsere gitmeyi deli gibi istediğimi bilen komşumuz bana bedava bilet getirmişti :) O zamanlar ne okulda, ne de mahallede bu müziği dinleyen arkadaşlarım vardı. Tamamen yalnızdım. Dolayısıyla konsere gidebileceğim bir arkadaş grubum da yoktu. Fakat, tek başıma otobüse binmeme ancak orta sonda izin vermiş ailem için de 16 yaşındaki kızlarını kimlerin geleceği, ne olacağı belirsiz koca stadyuma, uzun saçlı, tuhaf görünümlü bir takım tiplerin yaptığı, muhtemelen kötü şeylerden bahseden, acaip gürültülü bir müziği dinlemeye tek başına göndermek kabul edilebilir bir şey değildi. Daha müziğin mi adı metalika, grubun mu onu bile tam anlayamamışlardı :) Neyse ki çözüm basitti: Daha önce Guns'n Roses konserindeki taktiklerini uyguladılar ve beni ailenin en aklı başında ve güvenilir olarak bilinen yeğeni Teknik Abime emanet ettiler. Ancak bilmedikleri nokta Teknik Abimin Queen hastası olduğu ve GNR konserine sırf ön grup Brian May Band diye katlandığıydı :)

Konser günü, 13 yaşında olan kardeşim ile birlikte Teknik'in Şişli'deki ofisine gittik. Dediğim gibi etrafımda heyecanımı ve sevincimi paylaşabileceğim birileri yoktu. Ben heyecandan yerimde duramaz ve bir an önce stada gitmek isterken Teknik geniş geniş "Gideriz, oturun, kola içer misiniz?" modelindeydi. En sonunda stadyuma gittiğimizde kardeşime de bir bilet alıp "Hadi siz girin izleyin, çıkışta da yine ofise gelirsiniz, sizi eve bırakırım" dedi. Biz "Fakat, nasıl olur, annem.." diye kekelerken de bizi turnikelerden içeri soktu ve gitti. Bugün kardeşimle konuşuyorum da, o konserden ikimizde de hiç gidip su, kola, sandviç vs almak veya tuvalete girmek gibi bir anı yok. İkimiz de yerimizi bırakmamışız galiba. Hatta kardeşim herkeste renkli ışıkların olduğunu, bir amcanın ona da vermek istediğini, kendisinin "Benim param yok" dediğini, adamın da "Senden para isteyen mi oldu koçum" diip ısrarla vermek istediğini; ama buna rağmen ışığı almadığını hatırlıyor. Nasıl bir tembihlemişse annem artık :)))

O ilk konser benim için de, kardeşim için de hep "en iyi" konserdir. Büyülenmiş gibi çıkmıştık staddan. Orada yaşadığımız heyecanı, mutluluğu başka bir konserde yaşayamayız herhalde, James beni sahneye çağırıp öpmedikçe :) Kardeşimle aramızdaki bağı güçlendiren en önemli olaydır bir de bence. Ortak sır gibi bir şey. Çok değerli bir anı..

Çok fazla baskılı t-shirt falan giymeyi, bir şeyin adını üstümde taşımayı sevmiyorum; ama Metallica bu konuda bir istisna. Fixxxer converselerime bayılıyorum. Bir şekilde acıdan beslenen bünyem şarkıya da bayılıyor zaten.

Dolls of voodoo all stuck with pins

One for each of us and our sins

...

So tell me can you heal what father's done?

Or fix this hole in a mother's son?

Can you heal the broken worlds within?

Can you strip away so we may start again?

Tell me can you heal what father's done?

Or cut this rope and let us run?

Just when all seems fine and I'm pain free

You jab another pin

Jab another pin in me

Blood for face
Sweat for dirt
Three x's for the stone
To break this curse
A ritual due
I believe I'm not alone
Shell of shotgun
Pint of gin
Numb us up to shield the pins
Renew our faith which way we can
To fall in love with life again
To fall in love with life again
To fall in love with life again
To fall in love
To fall in love
To fall in love with life again

...

No more pins in me.

Metallica büyüme serüvenimde bana eşlik eden ve kendilerinin de olgunlaşma süreçlerine tanık olduğum bir grup. Metallica benim için Jason'lı kadrodur, mevcut haline çok da Metallica diyemiyorum. Rob'u bir türlü sevemedim, yakıştıramadım. Jason'ın yarısı kadar back vokal yapamıyor ve şekilci bir insanım belki ama beyaz çoraplarına da uyuz oluyorum. Bir gün yakalayıp çekicem kulaklarını "Bi daa giyilmeyecek o çoraplar!" diye.

Grubun beyni ve finans dehası Lars olabilir; ama kalbi James'tir bana göre. Ben bu adamı ilk gördüğüm andan beri nasıl seviyor ve beğeniyorum anlatamam. İlk gençlik yıllarımdan bu yana gizlice günlüğünü okur gibi şarkı sözlerinden duygularını, düşüncelerini takip ettiğim bir ulaşılamayan sevgili. Gerçi artık olsa olsa bir abi :) Geçenlerde Eurybie karısı ve çocukları ile çekilmiş bir resmini gönderdi. Allahım bayıldım. Her fotoğrafta, o gayet sıradan olan karısının mutlaka ya elini tutuyor, ya beline dolanıyor. Fotoğraflarından nasıl bir mutluluk ve heyecan akıyor belli değil. Bu yüzden de çok takdir ediyorum kendisini. Helal olsun diyorum. Bu metalci abilerin bir kısmı (mesela Dave Mustaine, Sebastian Bach, Kirk Hammet, Slash...) alkolün, karının, kızın dibine vurduktan sonra gayet güzel evlenip bir de çocuk yaptılar. Lars da çocuk sahibi oldu ama evliliğini yürütemedi, onu saymıyorum. Ondaki ego ve çene ile bir kadının baş etmesi biraz zor. Ne diyordum? James... Hastasıyım işte, daha fazla lafa gerek yok. Bütün o karizması, sahnede bir dev gibi bacaklarını yaya yaya yürümesi, kendine güveni, masmavi gözleri, vokalist/ gitarist/ şarkı sözü yazarı/ besteci/ frontman olarak yeteneği, başarısı bir yana, samimiyetini, normal bir insan olmasını ve başarısızlıklarını, zayıflıklarını da gayet açık kabul etmesini çok seviyorum. Bende kredisi hiç bitmeyecek insanlardan biridir kendisi (Bana bak, ne oluyosa bana :))). Ama kendi kulaklarımla duysam mesela abuk subuk bi şii dediğini "Ay yok, öyle demek istememiştir o ablası" diye savunurum inatla yani :)

Taste me you will see

More is all you need.

İşte yani böylesine böyük bir günde, Gren ve Foma'yı maalesef kaçırıp, Anthrax'a yetişebilmek umuduyla kardeşimle evden çıktık. Ancak daha sonra yine "Dur ya yokuşu yürüyerek inelim, tadı ayrı oluyo" modeline girince, onun da yarısını kaçırdık. Kapıdan girip yolda biralarımızı alıp tribüne çıktık, sağlı sollu selam verip yerimize geçtik. Kuzenler falan gelmişti hep. Anthrax abiler gayet iyiymiş, son 3 şarkıdan bile anlaşılıyordu, "Keşke başından itibaren yakalasaydık" dedik; ama Megadeth'le olan randevuya çok çok az kaldığı için pek de üzülemedik. Şu "That One Night" DVD'sini aldığımızdan beri bir Megadeth konserinde Hangar 18 söylenirken davulların arasında Mee-gaa-deth ve Symphony of Destruction çalarken de gitar aralarında Mega-deth-Mega-deth-...-Mega-deth demek için ölüyordum :) Çok şükür rabbim bu günleri de gösterdi.

Megadeth'in çıkış anını hatırlamıyorum. Kötü ses düzenini, Dave Abinin bu sebeple zırt pırt arkaya doğru yok olmasını, hala acaip gür ve boya da olsa acaip kızıl saçlarını, seyirciyle pek diyaloğa girmemesini (ver, kafasını önüne eğip gitarını çalsın), beyaz gömleğini ve tabii ki beyaz Megadeth bilekliklerini (konser sonrasında öpüp seyirciye attı, ahhhh), She-Wolf hariç sevdiğim tüm şarkılarını çaldıklarını ve maalesef üstüne A Tout Le Monde da çaldıklarını, "Ay gıcık oluyorum inşallah çalmazlar" diyen benim ise şarkının girişini duyar duymaz "Don't remember where I was" diye bağır çağır giriştiğimi hatırlıyorum. Biz görmedik; ama rivayet odur ki ses düzenine iyice gıcık kapan arkadaşımız sahneden inerken gitarını kolonlardan birine saplamış. Eline sağlık.

Bu arada konser öncesi veya sonrası bilmiyorum, sahne arkasında Big 4'un fotosunu çekmeye çalışıyorlar. Anthrax'ın minicik boylu ve yaşlı solisti de arkalardan kendini göstermeye çalışıyo, başaramayınca gelip en öne çömelmeye kalkıyo. Bunu gören James-kadar-olmasa-da-nispeten-dev Deyv Abi adamı kolundan çekip tek hamlede ayağa kaldırıyo ve kendi önüne koyuyo. Yani aslında gayet iyi niyetle ve saygıdan yapıyo bu hareketi ama amca onun yanında o kadar minik ki resmen kukla gibi sallanıyo, çok komik bir sahne :)

Ve Slayer. O neymiş öyle ya? Nasıl bir hayran kitlesi vardır? Bacak kadar veletler bile Slayer tişörtleriyle dolaşıyordu ortalıkta. Grup çıkar çıkmaz saha içi kaynamaya başladı ve irili ufaklı pek çok pogo girdabı oluştu.

Slayer da indikten sonra yerinde duramama faslı başladı. Tuvalete gideyim, biramı alayım, herşeyim tam olsun telaşına düştük. Kızlar tuvaletinin önüne gittiğimde sıranın dışarılara taşmış olduğunu gördüm. "Uf ne yapsam?" diye düşünürken kardeşim erkekler tuvaletinden çıktı. "Orası boş mu?" - "Boş" - "E ben gireyim oraya?" - "Gel" şeklinde gelişen sohbet sonrasında kardeşimin bekçiliğinde en az kızlar tuvaleti kadar iğrenç ama şükür ki boş erkekler tuvaletini de görmüş oldum. Artık tamamen hazırım!

Hava kararmaya başladı. Artık her an Ecstasy of Gold'u duymaya başlayabiliriz.

....

Gerisi bir rüya.

Ya bu ne şeker bir insan allahım yarebbim.

James sahneye çıktığı anda koca stadı avucunun içine aldı ve sahneden inene kadar da bir yere bırakmadı. Tempoyu ve heyecanı hep üst düzeyde tuttu. Bir an bile konsantrasyonumuz dağılmadı.

Ecstasy of Gold ve Creeping Death'i hiç kıpraşmadan ve ses çıkarmadan izleyip videoya çekmeye ahdetmiştim. Başlangıçta gayet iyi gitmişim; ama "die! die!" dediğimiz bölümde maalesef gaza gelmişim :)

2008 konserinde nerede nasıl eşlik edeceğini biraz el yordamıyla bulan seyirci bu sefer konsere acaip hazırdı. Daha James bir şey demeden kendi bölümlerine girişti, "Helal olsun!" dedim kendimize. Zaten o da Creeping Death'te çıkardığımız ses nedeniyle ellerini kulaklarına koyup "İnanamıyorum!" hareketi yaptı.

Blackened, Trapped Under Ice ve Fuel beni benden aldı. Blackened'da her "fire!" deyişinde alevler çıktı, muhteşemdi.

Nothing Else Matters'da sahneye sandalye kondu. Şarkının girişi çok romantikti; ama sonra gitar solo kısmında sandalyeye tekme koyup kalktı, sandalye Lars'ın yanına uçtu :)

"Death Magnetic turunun son konseri" diip ağladı :))))))) "Turu bitirmek için daha iyi bir yer düşünemiyorum" dedi; ama galiba bunu Lars dedi. Lars yine elini boğazına koyup "Bittim" hareketini yaptı, yemedik.

James takılıp düşüyormuş numarası yaptı. Yere oturup pena show yaptı. Penaları dişine takıp dişlek oldu :))))

Bradfan çalarken kamera sahnede, davulda, gitarlarda, orada burada yer alan yazıları çekmeye başladı. Sonra da Setlist'i göstermeye başladı, yavaş yavaş aşağıya indi. Artık bilerek mi yaptı, kazara mı oldu bilmiyorum; ama Bradfan'den sonra Trapped'in geldiğini gördük.

Jaymz Seek and Destroy için saha ışıklarını yaktırdı, "Hepimiz sahnede olalım böylece" dedi. Sonra tribünlerin üstünden havai fişekler patladı. Muhteşem bir manzaraydı.

İstanbuuuuuuul! You make Metallica feel good!!

-Son-

Festival Günlüğü - 2. Gün (Cumartesi)

2010-07-05T14:03:00.000-07:00

Sabah 10 gibi feci bir boyun ağrısıyla kalktım, yine de epey dinlenmiş hissediyordum kendimi. "1,5-2 gibi Taksim Sütiş'de buluşalım, kendimizi menemene banalım" dedik; ama kimse vaktinde toparlanıp çıkamadığı için olmadı. Onun yerine Dragonsel ve Thor ile 2,5 gibi Bambi'de buluştuk. Neredeyse 2 yıldır falan kaşarlı dürüm döner yemiyorum. Neden acaba? Böyle bir lezzetten neden esirger insan kendini? :)

Bugün ilk grup Murder King. Dorock'ta kendilerini yeterince canlı izledik; ama yine de festival sahnesindeki performanslarını merak ediyordum. Saat 3 gibi Bambi'den çıkarken "Yaa, daha yarım saat var, gidip Dorock'ta birer bira içelim, yetişiriz" diip, dümeni yine oraya kırdık. Vi de buraya geldi; ancak oturunca yarım saatte kalkmak ne mümkün? En sonunda masayı falan devirip, kültablasını yuvarlayıp büyük bir gürültü ile kalkmayı başardığımızda saat 4 olmuştu. Ama suç tamamen masanın ayağının yamuk olmasındaydı :) Ortalığı mahvetmiş, kırıp dökmüş olmamıza rağmen oradaki Kıbrıs'lı görevli abi ters ters bakıp söyleneceğine "Ne önemi var, size bir şey olmadı, di mi?" diyerek gönüllerimizi fethetti. En sonunda stada inmeyi başardığımızda da girişte biraz arıza çıktı. Bir önceki gün çantamızdaki yarım suları falan ellememişlerdi. Biz de "Su getirebiliyor muyuz?" diye sormuştuk ve olumlu yanıt almıştık. Ama bugün kapıda sulara el koymaya kalktılar. Hem de çantamı ararken "Bunu almak zorundayım" falan bile demeden hop diye çekip aldılar suyumu. Önce şirin şirin "Ama dün sormuştuk, hem yarım şişe su, ne var ki bunda?" falan dedik. Ama kapıdaki görevli çocuk gıcık gıcık cevap verince anında arızaya bağlayıp şişemi geri aldım elinden, "Zaten bir dolu para ödedik, 3 kuruşumuza da mı göz diktiniz?" diip suyu kafama diktim. Boş şişeyi kenara atarken de "Siz kimsiniz ki benim malıma el koyuyorsunuz" dedim. Güvenlikçi amca bi şii diyecek gibi oldu; ama vazgeçti. Tamam, içeride su da, bira da süper pahalı değil; ama ne olmuş yani yanımda yarım litre su varsa? Organizasyon batıyor mu ne oluyor? Zaten gün boyu litrelerce sıvı tüketme zorunluluğu duyup dünya parayı döküyorsun. Ha, konu açılmışken aklıma geldi: O tuvaletlerin hali neydi öyle allahaşkına? Kadınlar tuvaleti yüzyıllardır temizlenmemiş gibiydi. Belki maçlar için umursamıyorsunuz; ama bari konser için bi temizleyin di mi? VIP diye bilet keserken iyiydi. Yok ama bu ülkede umumi tuvaletler pis olmak zorunda, öyle bir kural var. Ay neyse, şimdi sesimin sinirli çıktığına bakmayın, orada da içeri girer girmez mutluluk seviyem yükseldi ve herşeyi unuttum. Tabii ki Murder King'i kaçırmışız. Volbeat için sahne hazırlıkları devam ediyordu. Etrafımızda dünden tanıdık yüzler vardı. Birden aile gibi hissettim oradaki insanlarla.

Volbeat konusunda pek yorum yapamiicam. Sempatik bir gruptu sadece. Sonrasında Hayko Cepkin sahne aldı. Ben "Acaba nasıl bir acaiplik yapacak?" diye düşünürken oldukça sade bir şekilde çıktı sahneye: Kamuflaj pantalonu, askeri bot ve Dio t-shirtü. O da Dio'ya selamını böyle çaktı. Hayko'nun performansı iyiydi; ama bütün şarkılarını brutal söyledi. Clean söylese daha memnun olurdum. Bir Yalnız Kalsın'ı, bir de Fırtınam'ı istiyordum; ama sadece Yalnız Kalsın'ı söyledi. Galiba bir ara öndeki tipler yuhaladı mı ne oldu, "Arkadaşlar biz de Manowar'ı bekliyoruz; ama bize verilen sürede çalmak zorundayız" dedi. Seyircinin eşekliği, Hayko'nun insanlığıdır bence bu tavır.

Gömdün sandın gittiğinde

Bir demet çiçeğim bile yok

Toprak kaldım gittiğinde

Filiz verdim de suyu yok

Yalnız kalsın dediğin diline

Bedduadır sesinin teline

Hayko sahneden indiğinde Manowar ile aramızda sadece yarım saat kalmıştı. Daha önce Yedikule Zindanları'nda vermiş ve çakan şimşekler eşliğinde seyirciyi mest etmiş oldukları konsere maalesef gidememiş biri olarak heyecanla bekliyordum kendilerini. Ortaokul yıllarımda Kings of Metal albümleri ile tanıdığım, her şarkılarında asla pes etmemek, ayağa kalkıp savaşmak gerektiğini söyleyen ve gençlik heyecanıyla o gazı da iyi yediğiniz bir grup Manowar.

Stand and fight

Live by your heart

Always one more try

I'm not afraid to die

Ölünecekse de savaşılarak ölünecek abicim!

If I should fall in battle

My brothers who stand by my side

Gather my horse and weapons

Tell my family how I died

Until then I will be strong

I will fight for all that is real

All who stand in my way

Will die by steel!

Manowar şarkıları işe yarar. Öyle bir kendine güven akar ki o şarkılardan, kimse önünüzde duramaz sanırsınız. Bizim çağımızın gençleri için de gayet gerekli bir dopingdir bu bence. Bir de söylemeden geçemeyeceğim, Truva savaşının öyküsünü ne tarih kitapları, ne öğretmenler.. en güzel Manowar anlatmıştır. Tam bir destan gibi, hakkını vererek. Büyük bir zevkle dinler ve evet, dinlerken öğrenirsiniz :)

Achilles'in zırhını giyip savaşa giren genç Patroclus, Hector tarafından Achilles niyetine öldürülür. O zamana kadar savaşla pek ilgilenmeyen Achilles bu olay üstüne intikam yemini eder:

Oh friend of mine, how to say goodbye

This was your time, but the armor you wore

Was mine

I will not rest until Hector's blood is spilled

His bones will all be broken

Dragged across the field

This, dear friend, is how we'll say goodbye

Until we met in the sky

Ve sonrasında muhteşem cenaze marşı girer..

Manowar'ın şarkıları karmaşık düzenlemeler içermez; ama insana bir ilahilik, kutsallık hissi verir. Yerinde kullanılan at, kızılderili, savaşçı sesleri, çığlıklar, vokalin bir sağdan, bir soldan gelmesi, Eric Abinin kahkahaları (ki Burning şarkısının sonundaki kahkahası dünya üzerindeki en seksi erkek gülüşüdür bana göre!) şarkıları etkileyici kılar. Bu anlamda The Truimph of Steel albümü zirvedir. Metalci olan olmayan herkesin dinlemesi gerekir bence. Valla.

Manowar sahneye Hayko'dan da sade bir şekilde çıktı. Birden, biz ne olduğunu anlamadan, ilk şarkı -Manowar- çalmaya başladı ve önce Joey de Maio ile öbür gitarist, sonra da Eric Adams koşarak çıktı sahneye. İlk anda ses düşüktü, bir kaç saniye sonra açıldı. Galiba sahne görevlileri de bizim gibi gafil avlandı :)

Manowar

Born to live forever more

The right to conquer every shore

Hold your ground and give no more!

Böyle bir mutluluk olamaz. Hissettiğim şeyi tarif edemem. Tüm ortaokul, lise ve üniversite yıllarım geçti gözlerimin önünden. Hepsine eşlik etmiş adamlarla hep bir ağızdan o şarkıları söylemek acaipti. Ya o Turgut Özal hareketi gibi hareketleri var ya, onu bile aptal bir mutluluk içerisinde yapıyorsun :) Babalar ilerlemiş yaşlarına ve saçlarındaki boyalara rağmen, acaip fit ve enerjikler. Eric Adams'ın sesi ve çığlıkları hala inanılmaz. Ve o nasıl sempatik bir adam yahu!

Brothers of Metal Part I, Warriors of The World, Kings of Metal, Hands of Doom, House of Death çaldılar, bu sırayla olmasa da. Sonra Joey de Maio aldı eline mikrofonu ve hepimizin şaşkın bakışları arasında "Sizi çok sevdiğim için biraz Türkçe konuşacağım" dedi. Biz bir iki kelime söyler bırakır diye düşünürken adam resmen kompozisyon yazdı. "Bu festivale 4 büyük grup gelmiş diyorlar... Si.tir ordan!" dediğinde tüm stad koptu. Daha sonra yine Türkçe devam etti ve Ronnie James Dio'yu, metal tarihinin en güzel isimli adamını andı, "arkadaşım ve öğretmenimdi" diyerek. Ve tek dizi üstüne çökerek selam durdu. Festival boyunca en güzel saygı duruşunu da o yapmış oldu böylece. Üzerine grup üyeleri geldiler ve Heaven and Hell'i söylediler. Nur içinde yat Dio.

Hemen arkasından Hail and Kill girdi. Tüm stad birlikte söyledik tabii:

Brothers I am calling from the valley of the kings

With nothing to atone

A dark march lies ahead, together we will ride

Like thunder from the sky

May your sword stay wet like a young girl in her prime

Hold your hammers high

Ahhh.. Manowar headliner olmalıydı! Bütün bu şarkıları karanlıkta söylemeliydik ve konser 3 saat sürmeliydi!

Kapanış Black Wind Fire and Steel ile geldi.

Fire's in my soul

Steel is on my side

Şarkı biter bitmez Eric Abi eliyle sahneyi işaret ederek "İstanbul, we-will-return!" dedi ve hepimizi gözü yaşlı ortada bırakıp çekti gitti. Arkalarından bakakaldık. Hemen banttan "The Crown and The Ring" girdi, ufak bir teselli olarak. Sonuna kadar söyleyip, sonra da çaresiz gidip birer bira aldık.

Kardeşim ve Vi Manowar sonrası ayrıldı. Ama diğerlerimiz Accept'i de izlemek üzere kaldı. Ben sadece 2 şarkısını biliyormuşum; ama performanslarını izlerken keyif aldım. Yine de Manowar'ı geç bulup çabuk kaybetmenin hüznüyle izledim kendilerini :)

Çıkışta yine Dorock dedik; ama bu sefer kalabalık dünden de fazlaydı. "Boşverin Tezgah'a gidelim, sakin sakin oturur konuşuruz" dedik. Biri "Orası sokaktaki gürültüye daha fazla dayanamamış, taşınmış yahu" falan dedi, gidip yerinde kontrol etmeye karar verdik. Eskiden insanlar Ara Cafe'nin sokağına sadece Ara Cafe'ye gitmek için girerdi. Bizim gibi bir iki tip ise sokağın sonundan sola dönüp o karanlık ve tekin görünmeyen kısa sokağı aşar ve Tezgah'a girerdi. Götürdüğüm bir kaç arkadaşımın "Ne biçim yerler buralar, tezgahaltına gelmeyelim?" demişliği vardır :) Ama bu günler mazide kaldı maalesef. Sokak keşfedildi. Bir sürü gürültülü bar, club, cafe bişiiler açıldı. Tezgah'a ulaşmak için insanları yara yara ilerlemek gerekiyor artık.

Tezgah'a vardığımızda oranın da bir hayli kalabalık olduğunu gördük. Kapıda duran Nejat İşler'le bir ilgisi var mıydı bilmiyorum :) Biraz tenha olan içerisi bile festival sakinlerinin akın etmesiyle yarım saat içerisinde doldu. Saha içinde duran ve konser boyunca görüşemediğimiz arkadaşlar da gelince ortam bayaa bi şenlikli oldu. DJ bölümünde Çağlan Tekil yerine Punk Levent vardı. Galiba artık Nikki Wylde deniyor kendisine, pek emin değilim :) Bu insan da benim liseden beri bildiğim bir karakterdir. Böyle barlarda, konserlerde falan görülür. Motley Crue'dan Nikki Sixx'e benzetilir, kovboy çizmelerine, dövmelerine hasta olunur. Kendisiyle müzik zevkimiz o kadar benzeşiyor ki, bütün gece çaldıklarıyla mest oldum. Fakat bir kaç saat sonra çok yorgun hissetmeye başladım. Ertesi günü çıkaramamaktan korkup eve yollandım.

İkinci gün de böylece nihayete erdi.

Bite me Edward!

2010-07-04T15:22:00.000-07:00

Perşembe günü Eclipse'i izledim. Serinin en iyi filmi olmuş bence. Kitaplarda da böyleydi aslında, her biri öncekinden daha iyi oldu, kadının dili zenginleşti, karakterler oturdu, espri anlayışları gelişti vesaire.. Filmlerde de seri ilerledikçe hem teknik gelişti, hem de karakterlerin işlenişi..

"Edward neden mükemmel bir erkek?" sorusunun cevabı en iyi serinin kitaplarından alınabilir; ama bu film, diğer filmlere göre gayet iyi ipuçları verdi. Sadece "aşık işte"den ötesini, hassasiyetini, kibarlığını, bir şekilde insanca olamayacak kadar engin anlayışını, sabrını, şefkatini, düşkünlüğünü hissettik filmde.

Bu sefer makyaj daha iyiydi. Bir kere Bella ilk defa çok güzel görünüyordu. Çillerini belirginleştirmek iyi fikir olmuş. Vampirlerin göz renklerinin açlık-tokluk durumlarına ve ruh hallerine göre değişmesi olayını nihayet doğru düzgün yansıtabilmiş olmaları, kitaplarda hissedilen o karanlık vampir dünyasını biraz daha iyi algılamamıza sebep oldu. Ama yine de filme yansımayan bir dolu karanlık kalmıştı bence. Mesela vampirlerin aslında yaratık olduklarını atlıyor filmler :) Bazı şeyler onları çok çabuk kızdırabiliyor ve kızdıklarında gayet de meydan okuyucu oluyor, hırlıyorlar. Bakışlarına karanlık çöküyor. Hayır, bir kaç vampir arkadaşım var, oradan biliyorum.

Eski Victoria'nın Bryce Dallas Howard ile değişmiş olmasına biraz bozuldum. Bu kızın o kadar masum bir yüzü var ki, ilk Victoria'nın bakışlarından bile geçen tehlike duygusunu vermekte biraz zayıf kaldı.

Alice ile Jasper'ın aşkını da iliklerimde hissettim. Bu film kesinlikle daha romantik bir filmdi. Edward ile Bella'nın gözlerden uzak çayırlarda dolaşıp, otların çiçeklerin arasında takılmasının hastasıyım.. İstanbul'da nerede yaşayacaksın bu romantizmi?..

Kapanışı da şu tüm duyguyu özetleyen fotoğrafla yapmak istiyorum. "Bite me Edward!" diye başlayıp bu fotoğrafı koymak da tuhaf oldu ama "My own personal Edward"dan bahsediyorum ben zaten.. :)

Yaşam Döngüsü

2010-07-04T14:37:00.000-07:00

İstanbul'un 2010 Avrupa Kültür Başkenti olması kapsamında, İstanbul Modern'in yanında bulunan, Liman İşletmelerine ait 5 no'lu anterpo, Sanat Limanı adıyla bir sergi alanı haline getirilmiş. Daha önce de bienal kapsamında kullanılmıştı burası; ama sanırım bu özel yılın sergileri için bir takım yeni düzenlemeler yapmışlar. Antrepoda 18 Temmuz'a kadar yer alacak olan, dünyaca ünlü Body Worlds & The Cycle of Life sergisine gittim bugün. Biraz tedirginlikle tabii.. En baştan söyleyeyim, tedirgin olacak bir şey yok :) İstanbul Arkeoloji Müzelerindeki mumya daha ürkütücüydü. Bu sergi ise, gerçekten öğretici ve düşündürücü bence.

Peki neydi bu sergi? Gerçek insan vücutları ile insanın iç organlarını, kas, iskelet ve sinir sistemi yapısını gösteriyorlar. Ve serginin adı da Yaşamın Döngüsü olduğu için duvardaki yazılarla ve videolarla yaşlanma konseptini işliyorlar. Zaten herhalde insan vücudunun söz konusu olduğu bir yerde, yaşlanma kendiliğinden yer alır. Zaten ya vücudumuzun mükemmeliği ya da yaşlanması vurgulanır ya.. Neyse. Bu gerçek vücutlar "Beden Bağışçıları" denen insanlar tarafından, tamamen ne amaçla ve nasıl kullanılacağı bilerek bağışlanmış. Sergiye girerken bunu biliyordum; ama serginin sonunda "Beden Bağışı" ile ilgili detaylı bilgi veren bölüme geldiğimde gözlerim doldu. Gördüklerinizin mumya ya da heykel değil de, bir zamanlar bizim gibi kanlı canlı insanlar olduklarını ve az önce iliklerine kadar incelemiş olduğunuzu anladığınız bölüm burası. Plastinasyon denilen bir işlem ile vücutlar böyle akmadan, kokmadan sergilenebiliyormuş. Önce bağışçının vücudundaki tüm sıvılar, kan ve yağ alınıyormuş (emdirme diyorlar buna). Sonra antin kuntin yöntemiyle işte bu plastinasyon olayı yapılıyormuş, detayını okuyamadım, bir saatlik sergi gezisinden sonra daha fazla detayı kaldıracak gücüm kalmamıştı.

Sergiyle ilgili diyeceğim iki şey var aslında.. Birincisi yaşlanmak tabii ki. Serginin girişinde, insanların çocukluktan ölüme kadar yüzlerinin nasıl değiştiğini gösterdikleri birkaç dev ekran yer alıyor. Yani kaçışınız yok, o güzelim parlak pembemsi derilerin nasıl buruşup, kırışıp, solduğunu izliyorsunuz. Sonra plasentadan itibaren insan vücudu ve çeşitli parçaları başlıyor (Ben özellikle orasına burasına platin takılmış bedeni ilginç buldum. Ayak bileğimden çıkan platinin çok benzeri oradaki bedenin koluna takılmıştı. Kalçasında ve baldırında ise çok daha ağır modeller vardı). Ne diyordum? Evet, yaşlılık hepimizin sonu, kaçış yok; ama klasik, "Nasıl yaşlandığınız, vaktinizi nasıl geçirdiğiniz önemli" mesajı vermişler. Haklılar. Ben yaşlanmanın değil ama, yalnız yaşlanmanın korkunçluğunu hissettim orada gezerken. Şöyle bir önerme de vardı sergide: "Seks yalnızlığa ve depresyona iyi gelir. O nedenle yaşınız kaç olursa olsun, vazgeçmeyin."

İkincisi de onların bir tespiti: Fiziksel bazı koşulların sanatçıların tarzını da etkilediğini söylüyorlar. Örnekleri ise Claude Monet ile Edgar Degas. Mesela Monet'de ileri derece miyop varmış, ameliyat olmuş. Sergide ameliyattan önceki bazı resimlerini koymuşlar ve tahminen bu resmi yaptığında görme kaybı şu kadardı deyip, o görme kaybı ile cisimlerin nasıl göründüğüne dair fotoğraflar eklemişler. Bakıyorsun, "E adam tarz falan yapmamış ki, dünyayı böyle görüyormuş zaten" oluyorsun :) Fiziksel göz kapandıkça gönül gözünün açılması olayı bu mu acaba?

Festival Günlüğü - 1. Gün (Cuma)

2010-06-30T14:14:00.000-07:00

Tabii ki çalışıyorum. 2'den itibaren gruplar çıkmaya başlayacak; ama ben ilk 3 grubu (mecburen) kaçırıp 17.30'daki Pentagram konserine yetişmeyi planlıyorum. Hava naneli, her an bir şeyler indirecekmiş gibi. Ama hazırlıklıyım, sırt çantamda yağmurluktan güneş gözlüğüne her şey var!

Elimdeki işi bitirmeden çıkmam yakışık almayacağı için(!), konser heyecanı ile dakikaların geçmek bilmemesi gerekirken, zaman ışık hızında geçiyor sanki. 16.00 itibarıyla dosyayı tamamlayıp, maile ekleyip, send tuşuna bastığım gibi kendimi tuvalete atıyorum. Çabucak üstümü değiştirip, herkese hızlıca el sallayıp kaçıyorum. Özgürüm!

Arabayı Taksim'de bırakıp kendimi Gümüşsuyu'ndan aşağıya saldım. Yolu uzatmış oldum; ama Sesmosfer Bayramımızın bu ilk gününde, benim gibi hissedenlerle birlikte kendimi yokuş aşağı yuvarlayıp stada çarpıp durmak istiyorum :)

Saat 17.00. Vardım. Dragonsel ve Thor Beşiktaş'tan geliyor, kuzenler içeride. Biraz durup bekliim bari. Bizimkiler hala çalışıyor. Şu maillerime bir bakayım. Müşteri diyor. Müş.. Ne?

Hah! Geldiler! Yaşasın! İçeri giriyoruz!

E çok kolay oldu? Grup Yorum'da çektiğim çilenin onda birini çekmedim. İnsan gibi girdik içeri :)

Karnımız çok aççç. Hımm, çiğ sucuk ile çiğ sucukumsu köfte. Of. Oooo soğuk bira! E, yapacak bir şey yok. Alalım.

Aaaa yerimiz çok yakın sahneye yaşasın! Bi dakka yaa, fazla yandayız. Yaaa :( Ama nasıl olacak? E bu Sonisphere bayraklarından hiç bi şii görünmüyo?? Görevli yok mu? Baksana, şu önümüzdeki abiler de mi görevli arıyor? Hah buldular bir tane. Hadi destek olalım..

---

O gürültüde sesimizi duyuramadığımız için çeşitli el kol hareketleriyle saha içindeki görevlilerin dikkatini çekmeye çalıştık. Ancak tribündeki çoğu kişi saha içindeki arkadaşıyla aynı şekilde selamlaştığı ve kaynaştığı için bir maruzatımız olduğunu fark ettirebilmemiz biraz zaman aldı :) Ama tabii ki de birlikten kuvvet doğdu, azmin elinden bir şey kurtulmadı ve yaklaşık 2 saat sonra o bayraklar alkışlar eşliğinde indirildi. Ertesi gün kendilerini tribünlerin üstünde gördük. Daha sevimli görünüyorlardı..

Pentagram çıktığında saat 17.00'yi geçmişti. Ve çıkan grup da tam Pentagram değildi, solist Murat İlkan yerine sahnede başka bir abi vardı. Şarkıları pek bildiği de söylenemezdi. Sahnede kaldığı süre boyunca ne yaptı, ne söyledi pek anlamadık. Bir ara sözlerini bilmediği Holy Diver'ı falan söylemeye çalıştı. Ne işti anlamadık. Neyse ki fazla uzatmadı, indi (Anam! Şimdi baktım da, adam yeni solist Gökalp Ergen'miş! :)) Derken kısa bir sessizlik sonrasında Ogün Sanlısoy sahneye çıktı. Ogün Abiyi sahnede gördüğüme önce çok sevindim; ama evden apar topar çıkıp, koşmuş gelmiş bir havası vardı. Bu da, MS hastası olduğunu ve bunun Pentagram ile son konseri olacağını açıklayan Murat İlkan'ı ciddi ciddi merak etmeme sebep oldu. Konsere çıkamayacak durumda olduğunu düşündüm, üzüldüm. Ogün'lü Pentagram hemen "No One Wins The Fight" ile girdi. Trail Blazer albümünü uzun süredir dinlemiyordum (şimdi tarihine baktım, albüm 92'de çıkmış, oha); ama zamanının en kaliteli albümlerinden biridir bence. İkinci şarkı olarak Vita es Morte geldi. Bu Ogün Abinin sesine de, enerjisine de hayranım. Ve gruba olan vefasına da. Adam Bostancı'da da çıktı, burada da; ama diğer grup üyeleri bi ağızlarını açıp da teşekkür etmediler, etmiyorlar. Neyse. Sonunda Murat İlkan sahneye çıktı ve Behind The Veil'i çalmaya başladılar. Pentagram'ın ennnnn sevdiğim şarkısı! O kadar mutlu oldum ki..

Black shadows life behind the veil

Who dares to change the life someday

All you need is time.

Konserlerde de çok güzel yorumluyorlar; ama bence orijinali dinlenmeli. Hem konserde olmayan darbukaları, hem de Murat'ın ikinci seslerini duymak için.. Bu kadar mistik bir şarkı daha olabilir mi?

Ve 2. şarkı olarak, bence hem bana, hem de Murat'a çok uyan G.S.T.K.P. söylediler.

Dry me bleedin eyes, internally

I'm longin for my distant sanity

Here I'm all alone and still faithfully

Holdin on my private misery

Why must we live

In this drain that we hate

Life is hell for the dreamer

Who's seeking this shade

Give Me Something To Kill The Pain

There is no tomorrow and no today

My soul is not for eternity

And I know I will fade away, In memories

Anatolia albümünün çıkışını hatırlıyorum. Sene 1997. Ogün gitmiş. Yerine gelen bu adamı daha önce hiç duymamışım. Anatolia diye bir şarkıya enteresan bir klip çekilmiş. Diğer pop şarkıları ile birlikte sık sık ekranlarda görmeye başlamışız. Sertab Erener de geri vokal yapmış.. Şarkıdan çok etkilenmiştim, hemen koşup albümü almıştım. Albümün tamamı çok sıkı ve Murat'ın sesi muhteşemdi. Türk rock/metal tarihinin en önemli albümlerinden biridir bu. Hani derler ya kilometre taşı, ondan.. 5 Temmuz 1997'de Harbiye Açıkhava'da albüm sonrası ilk büyük konserlerini verdiler. Oradaydım ve konser beni bulunduğum zamandan kopardı, bambaşka bir diyara götürdü. Murat İlkan'ın kafasına, bacağına vura vura headbang yapmasının hastası oldum. Peki bunu nereye bağlayacağım? Pentagram Anatolia'dan sonra 2 albüm daha çıkardı: Biri 2001 tarihli Unspoken, diğeri 2002 tarihli Bir. Ondan sonra bir albüm üzerinde bile çalışmadı bildiğim kadarıyla. Ama dağılmadı da. 8 senedir hala Türk rock dinleyicisinin göz bebeği durumunda. 2008'deki Metallica konserine alt grup oldular, 2010'da Sonisphere'a katıldılar. Peki bu ilginç bir durum değil mi? Uzun yıllardır yeni bir şeyler üretmeyip belki de artık grup olma bilincini de yitirmiş bir grup; ama hala en önemli konserlerde sahne alabiliyor.. Yani alsınlar tabii de ama biraz da çalışsınlar yahu! Daha ne kadar eskilerin ekmeğini yiyecekler? Albüm yapmıyorlarsa da bari biraz konserlere çalışsınlar. Sonisphere'da gördüğümüz Pentagram kesinlikle bu işi ciddiye almamış, "Abi ne olacak, her türlü çıkar çalarız" rahatlığında, umursamaz bir grup profili çizdi. Oysa Murat'ın veda konseri, böyle büyük bir organizasyon daha fazla ciddiyeti ve çalışmayı, bir kaç yaratıcı fikri hak ediyordu bence. Arkasındaki nedenleri bilemiyorum tabii ama önyüze yorumum budur.

Murat İlkan sahnede fazla kalmadı. Hatta "En zor sahnem" falan dedi, üzüldüm tabii. Bu hastalığın da bir çaresi yok diye biliyorum; ama dilerim iyi olur, dilerim müzik yapmaya devam eder. Konser Bir ile bitti.

Sonrasında Alice In Chains çıktı sahneye. Solist Lenny Kravitz'in renkli gözlüsü ve belki de biraz daha yakışıklısıydı :) Enerjik ve sesi eski solist Layne Staley'e çok benzeyen bir abiydi. Etrafımdaki bir kaç kişi bana Layne'nin neden öldüğünü sordu. Overdose. 5 Nisan 2002'de overdosedan ölmüş.

Into the flood again

Same old trip it was back then

So I made a big mistake

Try to see it once my way

Alice In Chains indikten sonra sahnenin önüne kocaman siyah bir bayrak çektiler ve sahneyi izlemeye kapattılar. Biz açımızın avantajı ile kenarlardan sahnede hummalı bir çalışmanın başladığını gördük. Rammstein şova hazırlanıyordu.

Bir gün önce "Yav Rammstein'a kalmam ben, sadece 2 şarkılarını biliyorum, hem zaten 3 gün boyunca da yorulucaz.. Belki ilk şarkısını dinlerim, sonra da kaçarım" diye konuşan ben ve diğer arkadaşlarım, şov boyunca stada mıhlanıp kaldık. Grup sahneye gelecekken önce siyah bayrak metrelerce yüksekten yere indi, millet çığlığa boğuldu. Ancak altta bir bayrak daha vardı :) Sonrası nasıl geçti hiç hatırlamıyorum. Aleve, ateşe, çatapata, maytaba doyduk. Her şarkıda bir heyecan, bir atraksiyon vardı. Sürekli sahneye bir şeyler geldi... "O gördüğüm küvet mi?", "Pardon, benzin pompası derken?" Sahnede adam yaktılar, ağızlarından ateş üfürdüler, zodyak botla seyircinin üstüne açıldılar, en sonunda seyirciyi köpükle yıkadılar (!).. Gözümü ayıramadım sahneden bi şii kaçırmiim diye. Sonunda Du Hast'ta dayanamayıp kafa sallarken de kulelerden sahaya fırlatılan fişekleri kaçırmışım :) Kardeşim "Bırak kafa sallamayı da sahneye bak" diye müdahale etti de son bölümünü yakaladım patlamaların..

Solist abi de bir ilginçti. Hafifçe çömelip kafa sallama olayına bayıldım. Bir de şarkıların gitar bölümlerinde ellerini arkasında kavuşturup kıpırtısız durmasına. Feci ağır takıldı.

Her güzel şey gibi, bayramımızın ilk günü de bitti. Staddan çıkarken aklımızda Rammstein yerine ertesi gün dinleyeceğimiz Manowar'ın şarkıları vardı.. Taksim'e yürüdük. Islak hamburger yemek istedi canım. Kızılkayalar'ın kapısında insanlar sıkışmış, içerdekiler çıkamıyor, dışarıdakiler içeri giremiyordu :) İnat ettim itiş tepiş aldım yine de hamburger ve ayranımı. Sorgusuz Dorock'a gittik. Sarımsak kokularını yaymayayım diye bir süre motorları park ettikleri yerde durduk. O ne kalabalıktı! Orada da yol tıkandı. Bir de üzerine motorcu bir abi kalabalığı yarma konusunda kasınca içeri girelim bari dedik. İçeride de böğürtüden durulmuyordu. Yav sürekli böğürtülü müzik çalıyorlar. İnsan gibi metal dinleyemeyecek miyiz içeride? Bence Dorock'ta sadece dışarıda oturması güzel. Neyse, çok geçmedi, diğer arkadaşlar da sökün etti. Rammstein'ı öyle bir anlattık ki, gelmeyenler kafayı yedi :) İşte, biraz konserden falan konuştuktan sonra gürültüyü artık kafam kaldırmadığı için ben kaçtım. İlk günü de böylece kapatmış olduk.

Kalle Blomkvist

2010-06-23T13:23:00.000-07:00

Ameliyat nedeniyle ayağımı uzatıp yatmakta olduğum sırada hayatımın tüm hareketsizliğini heyecanlı öyküsüyle The Girl with the Dragon Tattoo bozdu. Kitap ilk 50 sayfada beni kanırttı. Başladığım kitapları yarım bırakamam, sadece daha sonra tekrar denemek üzere ara veririm. Ama bu kitaba ara vermememin en önemli sebebi elimin altında filminin olmasıydı. Kitabı bitirmeden filmi izlememek konusunda verdiğim irade savaşından büyük zevk alıyorum :) Neyse, 50 sayfa sonra kitap bir daha hız kesmemek üzere açıldı. Son cümleyi de okur okumaz bir acele filmi açtım. Bu yazı da filmin beni uğrattığı hayalkırıklığı ile ilgilidir.

Uyarlama filmlerde bazı karakterlerin ve olayların olmaması beni en çok rahatsız eden şeylerin başında geliyor. Tamam, bütçe ve süre kısıtı nedeniyle veya hikaye daha hızlı/heyecanlı aksın diye kitaptaki her şeye yer vermemelerini anlıyorum. Ama bazen bu karakterlerin ve olayların eksikliğinin ana hikayede yol açtığı boşlukları doldurmak için mevcut karakterleri öyle bir saçmalatıyorlar ki, karakter kendinden geçiyor, bambaşka bir insan oluyor. Ejderha Dövmeli Kız'da karşımıza çıkan durum sadece bu da değil. Bir kaç ufak ayrıntıya dikkat edilse karakterlerin ruhu çok daha iyi yansıtılabilirdi.

Kahve mesela. Kahve! Film başladığı andan itibaren Blomkvist'in elinde kahve arıyor insanın gözü. Adam kitap boyunca bir tanker kahve tüketti. Sinirlendi kahve içti. Üzüldü kahve yaptı. Vakit geçirmesi gerekiyordu, bir kafeye girdi kahve söyledi. Lisbeth'e elinde kahve ile gitti. Evde üşüdü, gitti ocağa kahve koydu. O kahve içtikçe ben çay içtim. Bizim ailede de öyledir. Yemek yeriz, üstüne mutlaka çay içeriz. Biri evimize geleceğini söyler, çay koyarız. Dışarıdan yorgun argın eve geliriz, hemen çayın altını yakarız. Başkasının çayını beğenmeyiz, çaya doyamayız, eve gelir gelmez kendi çayımızı demleriz. Bizim evde nasıl demlik demlik çay tüketiliyorsa, Mikail Blomkvist de kupalar dolusu içti kahvesini. Ve fakat filmde bu basit; ama çarpıcı detayı göremedik.
Kitapta olup da filmde hayat bulamayan bir sürü karakter vardı: Blomkvist'in kızı, kafe sahibi Susanne, fotoğraftaki genç çiftten kadın olanın yeni kocası ve oğlu, papaz, papazın yardımcısı kadın, Otto, Anita Vagner.. Bazılarının olmaması ana karakterlerin kişiliklerinin de değişimine yol açmış tabii.. Özellikle Blomkvist'in kızı ve de Susanne.. Bazı karakterler ise filme "görüntü var, ruh yok" bölümünden katılmışlar, ki bunların ennn önemlisi tabii ki Erika Berger. Mikail'in Erika ile olan sıradışı ilişkisi nasıl es geçilebilir? Yıllarca hem yakın arkadaş, hem iş ortağı, hem de sevgili olagelmişler. Üstelik Erika evli, üstelik kocası bu ilişkiyi kabul etmiş! Ya bırakın bu detayları, filmde Erika'nın ismini Mikail'in ağzından bir kere bile duymadık. Bir kere bile "Ricky" demedi.
Kitaptaki Blomkvist daha hareketli ve daha akıllı bir insan. Baygın balık gözleri ile bakan bir tip değil. İşinin etik kurallarına bağlı. Henrik Vagner ile yaptığı anlaşmayı kimseye söylemedi, oldukça profesyonel davrandı. Martin’in evine kendisi gitti ve giderken de Martin’den şüpheleniyordu. Yanlışlıkla Harald’dan şüphelenip, evine sinsice girip, gerizekalı gibi yakalanmamıştı. Kadınlar konusunda ise rahat bir erkekti. Erika olayını zaten bir kenara koyuyorum, kasabaya gelir gelmez Susanne ile flört etti. Daha sonra Cecilia Vagner ile birlikte oldu, bir süre. Filmde ise sadece Lisbeth ile ilgilendi. Mümkünnn değil. Ormanda kendisine ateş edildiğinde patates gibi oradan oraya sürüklenmemiş, askerlikte öğrendiği kuralları uygulayıp akıllıca saldırgandan kurtulmuştu. Sigarayı bırakmaya çalışıyor; ama Lisbeth her içtiğinde o da paketine uzanıp bir tane yakmaktan kendini alıkoyamıyordu. Ve son olarak Mikhael oldukça düzenli bir insandı. Tam bir titiz, düzenli, ilkeli araştırmacı işte..
Gelelim Henrik'e.. Filmdekinin aksine Henrik son derece kibar bir yaşlı kurttu. Eski kulağı kesiklerden.. Mikhael'i resmen kandırdı, kendisine çalışması için. Hikayesini o kadar ilgi çekici anlattı ki, Mikhael öğlen treni ile dönmeyi planlarken geceyi orada geçirdi. Sonra da kendisi için 1 yıl çalışırsa süre sonunda Wönnerstorm hakkında çok önemli bilgiler vereceği sözüyle de son darbeyi vurdu. "Stockholm’de ne yapacan abi, gel burada takıl" diyerek değil. Mikhael ile Henrik'in tanışma sahnesindeki ayakta dikilme olayı neydi peki? Onu yemeğe davet eden, evinde yatılı misafir etmek isteyen nazik Henrik bir türlü oturmasını söylemedi. Ve Mikhael işi kabul ettikten sonra, Henrik'in tüm ısrarlarına rağmen, kendisi konuk evinde kalmak istedi. Filmdeki gibi Henrik o karda kışta Mikhael'i emrivaki ile oraya tıkmadı. Ve hazır konuk evinden bahsetmişken.. Nasıl verandası olmaz oranın yaa?!
Ve tabii ki Lisbeth. Lisbeth Salander bir cani değil. Kesinlikle. Sadece kendisine yapılan kötülüğe aynı kötülükle karşılık vermesi, intikam alması gerektiğine inanan ve buna göre yaşayan bir kız. İntikam, alınmalıdır... Mikhael Harriet’in hikayesini basın ahlakı nedeniyle yayımlaması gerektiği konusunda ısrar edince, bunun Martin’in yaptığı tecavüz ile aynı anlama geleceğini savunup onu ikna eden kişiydi. Tecavüz ve kadına karşı şiddet konusunda oldukça hassas olduğu belli. Wönnerstorm’u ele vermesinin temel sebebi de, adamın sekreterini hamile bırakıp sonra da çocuğu aldırması yönünde baskı yapmış olmasıdır. Ama bu hassasiyetinin nereden geldiğini ilk kitapta öğrenememiştik. Filmde ise babasını yaktığı bilgisini edindik. Bu kısmın film için de muamma olarak kalması gerekirdi bence. Bu yazının ilk halini akşam karanlığı çökmüş bir odada, kitabı öğlen bitirip peşine de hemen filmi izledikten sonra yazmıştım ve tuşları görmekte zorluk çekmiştim. Bu durum Salander’in Applepower'ı tercih etme sebeplerinden birini aklıma getirmişti: Tuşlarında ışık olması ve karanlıkta da rahatlıkla yazılabilmesi :)
Başka? Blomkvist'in Kalle lakabını alış hikayesi ile Millenium'un düşük bütçeli ve az kadrolu bir dergi olmasına rağmen basın dünyasındaki önemi hakkında herhangi bir vurgu, ima göremedik. Ha, bir de kitapta özellikle manzaralar dikkat çekiyordu. Ofisin ve özellikle Berger’in ofisinin manzarası. Blomkvist’in şans eseri edinmiş olduğu Bellmangatan’daki dairesinin manzarası. Bu şehir manzaralarına sık sık dalıp gitmişti karakterler. Ama filmde, kitaptakinin aksine basık, camsız ofis ve evlerde izledik kendilerini.
Sonuç olarak; kitaptaki Blomkvist, yalnız yaşamayı güzel beceren (bol bol kahve, sandviç ve tabii ki de flört ile), ilkeleri olan sıkı bir araştırmacı, akıllı bir adamdı. Filmde gördüğümüz Blomkvist ise balık gözlü ve şefkatli bir patates idi.

Oyun

2010-06-13T14:14:00.000-07:00

Bu ilaç iyi gelecek demişti
Sadece uyuşturuyor
Neden böyle hayat?
Zayıfladım
Tek hoşuma giden şey bu aralar
Ama göbeğim var hala hayır
Of
Duramıyorum
Çok huzursuzum
Nasıl yaşanacak bu hayat?
Nasıl oynanacak bu oyun?
Hiçbir şeyin keyfi yok
Amaç yok
Varılacak bir nokta yok
Elde edilebilecek bir başarı yok
Gözlerim ağırlaştı
Ellerim, kollarım ağırlaştı
Uzanmalıyım
İlaç etkisini gösteriyor galiba
Başımı kaldırmıyorum
…
Ah sersem gibiyim
Nasıl, üç saat mi uyumuşum?
Off..
Neyse, uyumak acı çekmekten iyidir
Odam ne kadar dağınık
Her yeri topladım temizledim
Ama odama dokunmak içimden gelmedi
Ben böyle değildim..
Çamaşırlar yıkanmıştır
Onları asayım
Mis gibi kokuyorlar
Güzel mi benim kadar acaba?
Beni düşünüyor mu acaba?
Canımı bilerek yakmamalıydı
Ben onunkini bilerek yakmadım ki
Onu kalbimden çıkarmadım ki
Ama doğal bunlar benim için
Konu ilişkilerse ben hep acı çekerim çünkü
Galiba kesmeliyim yine
Dayanamiicam başka türlü
Bu falçata da paslanıyor mu ne
Anti-septik vardı neyse ki
Ondan süreyim
Evet, zarar verirken bile kontrol bende olmalı
Dövme yaptırmalı
Evet hemen gidip dövme yaptırmalı
Ne olduğu önemli değil
Bu içimdekiler dışa çıkmalı bir şekilde
Belki de sahnelerde şarkı söylemeli
Bir grup bulmalı
Nereden geldi ki şimdi bu cesaret?
Bu da mı ilacın etkisi?
Kitabımı okuyayım biraz..
Kitabımı!
Şimdiye kadar aldığım en ilginç doğumgünü hediyesi:
Kahramanı olduğum bir kitap
Aslında ben değilim kahramanı, o ejderha
Benim şimdiye kadar aklıma bile gelmeyen acıları yaşadı
Yine de ayakta kaldı
Ve sonunda mutluluğu buldu
Bense daha fazla acı çekmek istemiyorum
Sonu mutlak mutluluk da olsa
Of böyle büyük bir çıkmaza düşmemiştim hiç
Düşünüyorum.. Yok, düşmemiştim
Normal, değil mi?.. Bu kadar şaşırmam, bocalamam?
Normal, değil mi?
Beceriksiz değilim, tuhaf değilim, değil mi?
Karanlıktayım
Gittikçe sönüyor gözümün feri
Sesim kesiliyor
Hep dingin ve sakin olan yüzüm
Acıya bulanıyor
Ama yine de güzel görünüyor, hayret
Yoksa bana en çok acı mı yakışıyor?
…
Ahh, nasıl yaşayacağım bu hayatı?
Nasıl oynayacağım bu oyunu?
Biri bana versin cevabı

Dip

2010-06-11T05:10:00.000-07:00

Dip kelime anlamıyla bir şeyin en altındaki bölüm olarak tanımlanır. Yaşam sürüp giderken dipler zaman zaman egemenliği eline geçirir. İşte o zaman nefes alınamaz, hareket edilemez, öleceğim sanılır, adeta felç olunur. Korkunç bir karabasan üstüne çöker ve seni yere serer.

Bu dipler neden gelir, neden çeker seni? Gündelik hayatı, işini sevmesen de, yerini sevmesen de, eşini/eşsizliğini sevmesen de, kendini sevmesen de bir şekilde bazen sürüklenerek devam ettirmektesindir. Sevmediğini değiştirmeye çalışmaktasın belki ama ya şimdi zamanı değildir, ya yeterince çaba sarfetmiyosundur, aslında konformistsindir bir yandan, diğer yandan da hiç zarar görmeden değiştireyim istiyosundur birşeyleri ama cin fikirli seni hiçbir şey zarar görmeden, fedakarlık etmeden değişmez. “Hayat devam ediyor” klişesiyle devam etmek zorundasındır; zaten “Devam etmek istemiyorum ben burada böylece duracağım” desen kaç yazar, kim dinler seni? Çok afedersin eşşek gibi -evet iki ş ile- kalkacaksın gideceksin tiksindiğin işine çalışacaksın ve içinde herşey darmadağınıkken, koparken, savrulurken masanı ve dosyalarını düzene koyup devem edeceksin devam devam devam...

Ama işte kopar bir yerde yığılır kalırsın, dip kocaman karanlık ağzını açıp yutar seni kalakalırsın. Şarabın birini içer diğerini bırakırsın, şişeleri dizersin, belki hızını alamaz kırarsın. Dip, dipler olur günler geceler geçer tükenmez bir türlü. Şaraplar acıyı dindirmez daha da büyütür, şarap ancak acıyı su yapar tüm gözeneklerinden ve gözlerinden dışarı atar.

Ne olursa olsun vahşi bir güzelliği de vardır oranın. Kendini bırakırsın acının kollarına, doyasıya. Kimse ve hiçbirşey yok orada. Kalırsın kalırsın kaldıkça görünmez ipler ellerini bağlar önce, yavaş yavaş tüm vücudunu sarar. Hem kurtulmak istersin, çabalarsın –zaten yapamazsın- hem istemezsin, bir vazgeçmişlik umusamazlık sarar. İşte bu nokta en tehlikeli andır ve iki ihtimal vardır. İlkinde son bir güç gelir, onunla hızla yukarı çıkarsın ve sonraki dibe kadar sürünmeye devam edersin. Diğeri ise herşeyi tamamen bırakmaktır ve artık dibin de dibi olmadığından ölümü çağırmaktır.

Ölüm de bir seçenektir, ama her zaman yanındadır zaten ölüm, kolkolasındır. Bir kez daha yukarı çıkmalı, hayata karışmalı bir kez daha. Belki bu sefer bu sefer bu sefer ...................................

33

2010-06-09T01:35:00.000-07:00

dönüp bir kere daha baktı içine
kapısı aralıktı kalbinin
içeride koyu bir karanlık
koyu bir sessizlik
tatlı esintisi durmuş
kuşları kimbilir hangi derine saklanmış
bir mağara gibi soğuk ve esrarengiz
ışığı açsa değişecekti herşey, biliyordu
ama açmadı
bu halini sevdi
kapıyı yine aralık bırakıp
çıktı gitti

Annelik Öylesine Kutsal Bir Duygu Ki (?)

2010-02-04T08:28:00.000-08:00

TV’da Çağla Şıkel var. Kırkı çıkmış ve podyumlara intikal etmiş. Enfes bir kırmızı elbise var üzerinde. Çok güzel gözüküyor. Çocuk sahibi olmak nasıl bir duygu diye soruyor muhabirler. "Çok ama çok güzel bir duygu" diyor. "Evet, evet, çok ama çok güzel bir duygu" diyorum ben de kendi kendime; ama ağzımdan çıkanlar şu an için hiç inandırıcı gelmiyor. Benim de kırkım çıktı. Şöyle bir kendime bakıyorum. Hakikaten bir içim suyum. Gece ikiden beri ayakta olduğum için gözlerimin altı mosmor, saçlarımı lastikle tepemde toplamışım, bir haftadır üzerimden çıkaramadığım geceliğin üzeri süt lekeleriyle dolu, yakası sürekli emzirmekten sünmüş, düğmeler memeler sürekli çıkarıldığı için açık zaten biri de kopmuş. Kucağımda yavrucak, bitmez tükenmez bir iştahla emiyor, on iki saattir aralıksız kendisiyle takıldığımızdan ve bu süre zarfında durmaksızın ağladığından şu anda bana hiç şirin gelmiyor.
Son yıllarda gösteri dünyasının ünlülerinin ellerinde bebeklerle verdikleri pozların da katkısıyla anne olmak neredeyse moda haline geldi. Fakat bu bildiğiniz eski anne modellerine benzemiyor. Sanki hamilelik ve doğum süreci yeterince zor değilmiş gibi şimdi bir de hamilelik sırasında son derece bakımlı, güzel ve fit olmanız, hamilelik bittikten sonra da kırkınız çıkar çıkmaz hamilelik öncesi kilonuz ve coşkunuzla ortalığa çıkmanız bekleniyor. Medyada doğum yapmış ve pırıl pırıl parlayan ünlü anneleri gördükçe kadınlara yüklenen bu yeni görevi içim burkularak seyrediyorum ve hayatlarında en azından bir defa verilen hamilelik sırasında kendini bırakma haklarının nasıl ellerinden alındığını gözlerimden bir damla yaş süzülerek izliyorum.

Gözlerimden yaşlar boşanmasının diğer sebebi ise hamileliğin ve doğumun bunca kutsal söylemlerle yüceltilmesine karşın bende sadece kıstırılmışlık duygusunu uyandırması. Öncelikle hamilelik döneminden başlarsak; bu uzun dokuz ay ilk başta vücudunuzun denetiminin, daha sonra buna bağlı olarak hayatınızın yönlendirilmesinin tamamen sizden çıktığı bir süreç. Hamileliği “analığın hissedildiği huzurlu bir dönem” ya da “öylesine güzel bir dokuz ay ki, yavrunu büyütmeye hazırlandığın” gibi sizi kandırmaya yönelik ve herhalde bu ayların acısını azaltmayı amaçlayan ve bu şekilde doğumların sürmesini sağlayan, üzerinde görüş birliğine varılmış ortak yargılara sakın inanmayın! Bu dokuz ay vücudunuz hızla büyüyüp tüm hareket alanınızı kısıtlarken, vücudun tüm bölümleri çeşitli şekillerde farklılaşırken acaba nasıl bir hazdan bahsedilebilir? Eğer sigara ve içkinin katıldığı sosyal ortamların vazgeçilmez bir üyesi iseniz, okuma-yazma etkinliklerinize eşlik eden çay ve kahvenin tiryakisi iseniz tüm bunlara hoşçakal diyeceksiniz ve evinizde geçireceğiniz ve süt içeceğiniz bir dokuz aya şimdiden hazırlıklı olacaksınız. Bu arada hamilelik süresince bizzat yaşadığınız ve açıkça belli olan gerçekleri dile getirmenizin diğerleri tarafından nasıl hayretle ve kınamayla karşılandığını da görebilirsiniz. Misal: "Ne kadar uzunmuş bu hamilelik yeminlen böyle olduğunu bilsem kalkışmazdım!" Hemen gözler büyüyecek ve dokuz ayın uzun ama ne kadar anlamlı olduğundan bahsedilecektir. Siz ilk aylar bir yandan yandan kusarken, sonraki aylar birdenbire yaşamınızdan çıkanların –içki, sigara, gezme-tozma, prozac vb- yerine koyduğunuz yeme eylemini gerçekleştirirken bu anların kutsiyetini, anlamını hissedebiliyosanız bravo! Tabii bu arada teyze terörü yavaş yavaş başlamaktadır: Teyzelerin, annenin, kayınvalidenin insanın içten içe kıyan tüketen terörü. Hamilelik boyunca “şunu yersen kızın kısa olur, şunu böyle yaparsan oğlun tuhaf olur” gibi binbir çeşit bilgiyle sizi yemiş olan ve inanmadığınız halde içten içe kendinizin bile utandığınız “yoksa, acaba?” gibi sorularla şüpheye düşmenize neden olan sonsuz bilgi bombardımanına tutan teyzeler tabii ki doğumdan sonra da bu işlevlerine devam edeceklerdir.

Doğum gerçekleşmiş, hamilelik bitmiştir. "Bebeğimi gördüğüm anda yukarıdan bir hale indi, başıma kondu, o andan itibaren tüm dünyayı bembeyaz bir bulut içerisinde görmeye başladım" masalını serumların, dikişlerin dayanılmaz acısının ve sondanın arasından boş yere görmeye çalışırsınız. Her yerinizden birşeyler çıkarken ağlayan mor-pembe bir ufak şeyi memenize verirler ki emzirin. Yine son yıllarda moda olan kesinlikle normal doğum yapma arzusunu siz de zorlamış; ama başaramamışsınızdır. Eve gelirsiniz, karnınız sanki içinden birşey çıkmamışçasına sizden ayrı bir organizma olarak yaşantısına devam etmekteyken teyze terörünün doğum sonrası ilk ayağı olan "Sütün var mı kızım?" başlar. Sütün gelmesi veya gelmemesi siz ne kadar mastırlar doktoralar yapsanız da, ne kadar güzel bir titriniz olsa da tüm bunları önemsizleştiren ve cv’nizin en başına koyacağınız en önemli niteliğiniz olacaktır. Yok eğer gelememişse veya azsa işte o zaman şu dünyada şimdiye dek yaptığınız herşey boşunadır. Sütünüz azdır veya yoktur, o zaman siz bir hiçsiniz! Hemen süt getirici ne kadar ne varsa ve kilonuza kilo katacak, zaten bozuk moralinizi daha da bozacak herşey ağznıza sokulur. Bebek sürekli ağlamakta ve geceler uykusuz geçmekte, zaten birşey yiyecek haliniz bulunmamaktadır. Ve fakat bunların hiçbir önemi yoktur, vücudunuz yine sizin değildir, o “taşıyıcı”lıktan “besleyici”liğe geçmiştir ve bu işlevi yerine getirmek için herşeyi yapmaya zorunlusunuzdur.

Hamilelik ve annelik tabii ki yaşanması gereken farklı deneyimler; fakat bu deneyimin kan, ter ve gözyaşıyla sarılmış gerçek kısmının değil de sürekli olarak ve illa ki nurlara bezenmiş, ulvi bir olay gibi gösterilmesi, bu konuda kadınların üzerinde sözbirliği yapmışçasına çalışmaları beni gizli bir doğum şebekesinin varlığı konusunda ciddi şüphelere sürüklüyor. Yoksa kadınların büyük bir heves ve istekle sürekli doğurmalarını başka neye bağlayabiliriz ki?!!

Bebek Koko

2009-11-27T14:45:00.000-08:00

Deniz.. Hoşgeldin. Gerçekten geldin yav.. Koko'nun anne olduğunu kavramak güç.. Hem onun hayatında, hem de ilişkimizde yepyeni bir sayfa açıldı artık..

Annenin karnındayken sen, benim için sadece bir fikirdin. Evirip çevirip, baş edemeyip bir kenara kaldırdığım bir fikir. Yok saydığım, görmezden geldiğim bir şişkinlik. Ama şimdi dışarıdasın. Doğar doğmaz da kestin Koko'yla bağımı. 3 koca gün konuşamadı benimle, hiç olacak şey mi? Kızdım ona çok.. Fakat 4. gün telefonda yorgun ama mutlu sesini duyar duymaz ne oldu biliyor musun? Seni birden çok sevdim. Sanki hep varmışsın gibi, sanki sensiz bir hayatımız hiç olmamış gibi..

Büyüyünce de göreceksin ya, senin bu anan biraz tuhaftır kızım :) Senin geleceğini ilk söylediği kişilerden biriyim diye büyük bir iş yaptı sanıyor. Oysa ben daha öncesinden dahil olmak isterdim olaya. Aklındayken sen daha, rahmindeyken diil. Neyse ki onu böyle sevmek ilk öğrendiğim şeylerden biriydi. Birdenbire açtığı, varlığından haberdar olmadığım gizli kapılarına alıştım. Tamam, hadi çok da haksızlık etmeyeyim, anlamış olmalıydım aklında böyle bir şey olduğunu; ama kabul etmek istemedim galiba. Daha o aşamada görmezden gelmişim belli ki.. Yine de biraz kapris yapıcam sanırım. Madem içimizden biri anne oldu, bunun avantajlarını biraz kullanmaktan bir zarar gelmez, di mi? Tamam, öncelik senin; ama ben de biraz nasiplenirim şefkat hormonlarından.. :)

Hoşgeldin Deniz. Umarım seversin yaşamayı.

bebek seni ay korusun
yeni doğmuş tay korusun
rüzgar olsun sana serçelerin sürüsü
yüreğine sokulmasın acıların birisi
sevdaların kuyusunda ışıklanıp uyusun
uyusun da yalım yalım öpüşlenip büyüsün
büyüsün de sırım sırım yiğitlenip yürüsün
bebek seni kelebek
seni sevinçlerin irisi
seni merak hareket
gonca veren bereket
umutların büyüsü
muştuların sayısı
seni azı dişleri
kuzuların düşleri
seni kırlar seni nar
ceren ceylan şarkılar
seni özlemlerin iyisi
çiçek çiçek kaysılar
filiz filiz uyutsun
çağıl çağıl büyütsün
sana ırmakların köpüğü
sana kucak kucak yeşillik
asmaların sürgünü
yuvadaki üveyik
ışık olsun yetişsin
yetişsin de
şu dünyanın karaları
yaşamanın yaraları
yangınların çıraları
köşe bucak kaçışsın
bebek sana nişan olsun coşkuların gelini
koklayasın dileğince yıldızların gülünü
dar gününde dağlar senin sıkı tutsun elini
bebek seni hayat
seni hayat korusunNihat Behram

Tomorrow

2009-10-11T10:57:00.000-07:00

The sun'll come out tomorrow
Bet your bottom dollar
That tomorrow there'll be sun

Just thinking about tomorrow
Clears away the cobwebs and the sorrow
'Till there's none

When I'm stuck with a day
That's gray and lonely
I just stick out my chin and grin, and say

The sun'll come out tomorrow
So you gotta hang until tomorrow
Come what may

Tomorrow, tomorrow
I love you tomorrow
You're only a day away

Martin Charnin

Hüzün Müzesi

2009-06-19T00:25:00.000-07:00

Geçtiğimiz Pazar günü hava çok güzeldi. Tam benim sevdiğim gibi: serin ve güneşli. Geç ve uzun bir kahvaltı sonrasında birden aklıma daha önce hiç gitmediğim Arkeoloji Müzeleri düştü. Heykellerin serinliğinde huzur bulacağım, bambaşka gizemli dünyalara içsel yolculuklar yapacağım hayaliyle çıktım yola.. Ama daha bahçesinden girer girmez bi olmamışlık hissi kapladı içimi. Binalar çok güzeldi, avlu çok güzeldi, ağaçlar çok güzeldi, kediler çok güzeldi.. ama bir şey olmamıştı. Anlamadım ne olduğunu, içeri girdim. Devasa bir tanrı heykeli karşıladı beni.. Bes.. Eski Mısır'ın korkunç cüce görünümlü koruyucu Tanrısı.. Ona selam verip sağa yöneldim; ama birden bir uygarlığın ortasına düştüm. Önce solu gezmem gerektiğini düşünerek oradan çıkıp sola döndüm. Bu sefer de kendimi bir cinayet mahaline girmiş gibi hissettim. Sebeplerinden biri Sidon Kralı Tabnit'in oldukça rahatsız bir şekilde bir cam fanusun içinde uzanmış olmasıydı. Kaburgaları kırılmış, iskeletinin bazı parçaları kopmuş; ama iç organlarının bazıları, derisinin bazı bölümleri ile saçının bir kısmı hala duruyor. Nedense kendisinin acaip rahatsız olduğunu hissettim bu "tüm çıplaklığıyla" sergilenme işinden.. Ne hakkımız var ki onu öyle sergilemeye, sırf bizden yüzlerce yıl önce yaşadı diye?.. Mezar taşına şöyle yazdırmış Tabnit: "Ey mezarımı bulan kişi, her kim olursan ol lahtimi açma, huzurumu bozma. Çünkü yanımda ne gümüş, ne altın, ne de define vardır. Mezarımı açarsan nesilden ve nesepten mahrum kal ve ölüler arasında yatacak yer bulma." Daha fazla bakamadan doğruca lahitlere gittim. Lahitler, beklediğim üzere, oldukça çarpıcı.. Eski insanların görselliğe ve dokunsallığa olan bu düşkünlüğü karşısında ülkemizin, insanımızın, kültürümüzün bu işleri vakit ve enerji kaybı olarak görmesi ve önemsememesi ne garip. Ve heykeller.. Cinayet mahali hissinin ikinci sebebi.. Kafaları, kolları, cinsel organları, bacakları kopmuş, kırılmış heykeller.. Bir an bir kabusun içindeymişim gibi geldi. O eksiklik ve hüzün duygusunu kaldıramadım. Bahçeye çıktım. Yine çok güzel ve huzurlu görünüyordu. Biraz oturdum, su içtim, ağaçları izledim, rahatladım. Bir müze gezintisinin böyle etkiler yaratması da tuhaf.. Ama yine gideceğim.. Bu kesin.

Hep birlikte..

2009-06-08T14:28:00.000-07:00

Soytarı

2009-04-19T05:08:00.000-07:00

Geçen gün çok güzel bir gösteriye gittim. Adetim olmamasına rağmen soyunma odasına, sirke benzer gösterinin önemli bir parçası olan soytarıyı kutlamaya gittim. Aynı okuldan olduğumuzu öğrenince uzun bir süre muhabbet ettik. İşte anlattıkları:

Yüzümdeki makyajı çıkarmam çoğu zaman zor olur. Çünkü her seferinde makyajı abartırım. Boyarım da boyarım. Şimdi burada çok güzel saptama yapıyormuşçasına "Belki de yüzümü; ama gerçek yüzümü çok daha iyi saklamak için kat kat makyaj yapıyorum" desem fevkalade vurucu ve etkileyici olurdu! Lakin ne yazık ki alakası yok. Sadece makyaj yapmayı çok seviyorum ve abartmaktan çok keyif alıyorum o kadar.

Soytarıyım ben. Hiç şık bir meslek değil. İlginç geliyor gerçi insanlara. Dudaklar istihzayla bükülüyor kimi zaman da. "Hani şu bildiğimiz soytarı mı?" diyorlar. "Soytarının kaç türü var acaba?" diyorum canım ukalalık yapmak istiyorsa. Hiç uğraşmak istemiyorsam "Evet" diyorum "bildiğimiz soytarı".

En çok sorulan soru "Nereden aklınıza geldi?" Şimdi kesin siz de bu soruyu sormak üzeresiniz. Doğru ya bir insanın aklına neden gelsin ki soytarı olmak? Hoş bir etiket olmadığı kesin. Yükselme şansı yok bir kere. Belki baş soytarı olursun ve fakat nerenin? Ben kendimi baş soytarı ilan ettim en baştan ve hayatıma kariyerimin doruğunda başladım böylelikle!!! Buna itiraz eden kimse de olmadı şimdiye dek. Çünkü öyle güzel yapıyorum ki işimi, öylesine güldürüyorum ki herkesi... "Öyle ustaca yaparım ki cehennem gibi gelir."

Komiğim ben. Bu bir kader gibi.. Küçüklüğümden beri hep komiktim, sürekli herkesi güldürürdüm. Okul hayatımda bu özelliğim sayesinde hiç yalnız kalmadım. Bunda hiç zorlanmıyorum da.. Her zaman mutlu değilim. Hatta mutlu olduğum anlar o kadar nadirdir ki... Çoğu zaman bırakın mutsuz olmayı ölesiye dipteyim üstelik. Ne kadar mutsuzsam o kadar komiğim, o kadar enerjiğim, o kadar hareketliyim. Komedim acımdan besleniyor garip bir şekilde.

Nedir ki benim acım peki?

Bu hayatla bir türlü anlaşamadım ben. Diyeceksiniz ki hangimiz anlaştık ki? Hepimiz kavga ettik, didindik, süründük ama herkes bir şekilde ucundan tutunup devam etti, bir süre sorguladı, sonra unuttu ve kaptırıp gitti işte. Şimdi arada bir aklına geliyor. Ya diyor ben hayatımı böyle düşünmemiştim neydim ben n'oldum nereye gitmekteyim. Fakat en fazla bir hafta sürüyor, prozac alınıyor, alışverişe çıkılıyor, çocuk yapılıyor ve geçiyor. Bu bahsettiğim zaten küçük bir azınlık, diğerleri böyle şeyleri aklına bile getirmiyor.

Okulu bitirdikten sonra bir süre çok nezih, acayip şık bir bankada çalıştım. Fakat bu iş mideme zarar verdiği için bırakmak zorunda kaldım. Her gün eve gelip kusuyordum çünkü. Çalışmak haricinde soytarılık yapmak gerekiyordu ama çok daha şık bir şekilde. Müdürlere, müşterilere soytarılık yapmak gerekiyordu lakin bunu onları acıtmayacak şekilde yapmalıydın. Birilerini sürekli eğlendirmen gerekiyordu ve eğlendirirken okşaman aynı zamanda. Halbuki ben acıtıyordum çünkü ne düşündüysem söylüyordum ki bu genelde aslında ortada olan ama kimsenin söylemeye cesareti olmadığı için söylenmeyen şeyler oluyordu. Önce çok hoşlarına gidiyordum, seviyorlardı beni, çünkü gülüyorlar eğleniyorlardı. Fakat bir süre sonra güldükleri şeyin aslında hoşlarına gitmediğini anlıyorlardı, ağızlarında acı bir tat kalıyordu; çünkü ben çok şık paketleyemiyordum kendimi ve sunduklarımı. Daha doğrusu bir türlü ortama göre kişileri pohpohlayan, onları eyleyen bir yol tutturamıyordum. Bir kahkaha bombası atıyordum, kahkaha atıyorlardı ama çok kısa bir süre sonra ellerinde bomba kalıyordu ve o bomba patladığında ne yapacaklarını şaşırıyorlardı. Sadece çalışmak asla işe yaramadı, hiçbir zaman. Aslında çalışmak en önemsiz şeydi.

Oradan ayrıldıktan sonra bir sürü işe girip çıktım ama her yer çok başarılı "soytarılık" yapanlarla doluydu, ellerine su bile dökemiyordum. Beceriksizce dolanıp duruyordum. Deli gibi çalışıyor ama sözlerimi ve davranışlarımı ortama göre değiştiremiyor, mizahımı kendime şık bir takım olarak üstüme giyemiyordum. Tam son derece hoş bir şekilde ortamda salınırken içimden koca şapkalı bir soytarı çıkıyor "Salak salak şu haline bak!" diye çığlıklar atıyordu. Zaten başka türlüsü de elimden ve midemden gelmiyordu. Çok hassas bir midem vardır!

Aşık olmak için de çok çeşitli "soytarılıklar" yapman şarttı. Çok güzel giyinmen, çok güzel makyaj yapman, gereğince akıllı olman, yeterince espri yapman, yeterince güçlü olman, yeri gelince cilve yapman, ufak dokunuşlarda bulunman -ama asla fazlası değil- yeterince ilgilenmen, yeterince araman gerekiyordu. Ben tüm bu yeterince kararıncalar arasında herşeyde fazla kalıyordum. Fazla konuşuyor, fazla gülüyor, fazla zeki, fazla güçlü, fazla patavatsız, pervasız... Erkekler ilk buluşmadan sonra arkalarına bile bakmadan koşarak kaçıyorlardı. Aşık olduğum tek erkek neredeyse bir yıl süren birlikteliğimizden sonra oyunu kurallarına göre oynamam gerektiğini söyleyip beni terketti. Neydi oyun öğrendim sonra, ama hiç uygulayamadım: Kurcalama, düşünme, koş, çabala, al, koş, yala, koş, ez, kıvır, al, kazan, yala, koş, süslen, koş, süslen, koş, ez, koş.....

Eeeee tüm bunlar "soytarılık " değil de neydi acaba? "Öyleyse ben de açıkça soytarı olsam ne olur ki?" diyerek soytarı olmaya karar verdim. Üstelik "soytarılık" yapmıyorum, haysiyetli bir "soytarıyım". Oldukça da başarılıyım. Acıtan buran mizahımı sahnede seyrettikleri sürece seviyor insanlar, yeter ki bunun sadece gösteri olduğunu bilsinler. "Aman ne komik, ne değişik değil mi" diye birbirlerini dürte dürte gülüyorlar. Bense daha önce farklı işlerde çalışırken duyduğum kusma hissini hiç duymadan istediğim herşeyi söylüyorum. Nasılsa sadece bir gösteri olduğundan herşeyi söyleme, istediğim gibi davranma hakkına sahibim. Sırf bu özelliğim sayesinde orjinal görüldüğümden istediğim kadar abartabiliyorum da. Midem de rahat böylece.

So let it be written, so let it be done..

2009-04-09T12:55:00.000-07:00

Yanılmıyorsam 8 Nisan akşamı Yahudilerin Bahar Bayramı ya da Özgürlük Bayramı diye de bilinen Hamursuz Bayramı başladı. Kendileri Pesah diyor, İngilizce’de ise Passover diye geçiyor. Bütün bu isimlerin bir sebebi var ve bu sebepler bildiğimiz eski hikayeye, benim hep Metallica’nın Creeping Death şarkısı ile anımsadığım, Musa ile Firavun’un hikayesine dayanıyor. Bu hikayeye inanan koca bir milletin olması bana çok ilginç geliyor. Hikayede bahsedilen mucizeler bir şekilde gerçekleşmiş olabilir, Musa telekinetik bir insan olabilir vs; ama firavunlar gerçekten bu kadar aptal ve hırslı mıydı?
Hikaye İsrailoğulları’nın geçmişiyle ilgili (Ki bu da ayrıca okumaya, öğrenmeye değer bir şey aslında..). İbrahim’in (Avraam/ Abraham) oğlu Yakup (Yaakov/ Jacob) 70 kişilik ailesini (İsrailoğulları/ Israelites/ The Children of Israel/ Hebrews/ İbraniler) Mısır’a getirir. Yakup’un oğlu Yusuf (Yosef/Joseph) burada genel vali olur ve İsrailoğulları Mısır’da çoğalmaya başlar. Ancak Firavun (Pharaoh) İsrailoğullarının güçlenmesinden korkar ve onları baskı altına almaya, köle olarak kullanmaya başlar. İsrailoğulları inşaat, büyük heykellerin dikilmesi, yol yapımı, taş ocaklarında çalışmak, taş taşımak gibi çok ağır işlere koşulurlar.

“Slaves! Hebrews born to serve to the pharaoh
Heed to his every word, live in fear!
Faith of the unknown one, the deliverer
Wait! Something must be done, four hundred years”

İbarnioğullarının büyük eziyet görüp ve acı çekmelerine rağmen çoğalmaya devam etmeleri üzerine Firavun da Mısır’da doğan bütün İbrani erkek bebeklerin öldürülmesini emreder (Bazı kaynaklara göre Nil’e atılmasını söylemiş). Bu emirden yaklaşık 1 yıl kadar sonra Yakup’un soyundan gelen Amram ile karısı Yohevet’in, kızları Miryam ve oğulları Aaron’dan (Harun) sonra bir erkek olan 3. çocukları dünyaya gelir (M.Ö.1392). Çocuğu firavunun askerlerine vermez/ Nil’e atmazlar ve sünnet edip 3 ay bakarlar. Fakat daha fazla bakamayacaklarını anlayınca bir sepetin içine koyarak Nil’e bırakırlar. O sırada 6-7 yaşlarında olan Miryam sepetin nereye gittiğini kıyıdan takip eder. Sepet Nil kıyısındaki sarayın önünden geçerken cariyeler tarafından farkedilir, kıyıya çekilir ve Firavun’un kızı prenses Batya’ya verilir. Prenses sünnetli olduğu için çocuğun İbrani olduğunu anlasa da bebeğe acır ve himayesine alır. Bebeğin adını Moşe (yani bildiğimiz Musa/ Moses) koyar (“Moşe” sudan çıkartılmış anlamına geliyormuş). Fakat çocuk hiçbir süt anneden süt emmez. Bunun üzerine Miryam prensese eğer isterse ona bir süt anne bulabileceğini söyler. Yohevet saraya getirilir ve kendi bebeğini emzirir ve besler. Moşe sarayda Mısırlı bir prens gibi büyütülür ve iyi bir eğitim alır; ama bir İbrani olduğunun bilincindedir. Firavun, Moşe’yi sevmekle birlikte ona güvenmemektedir. Danışmanlarının da verdiği tavsiyeyle çocuğu sınamaya karar verir. Bir kabın içine bir parça som altın ve bir adet kor haline gelmiş kömür koyarak Moşe’ye uzatır. Moşe, önce altının parlaklığına ve câzibesine kapılıp elini altına doğru uzatır; ama Cebrâil elini tutar ve kor kömürü alıp ağzına atmasını sağlar. Bu yüzden Moşe, hayatının sonuna kadar bir konuşma problemi yaşar ve bazı harfleri düzgün telaffuz edemez. Bir gün Moşe bir İbraniyle Mısırlı bir Kıptî’nin kavga ettiğini görür ve onları ayırmak için araya girer ve yanlışlıkla Mısırlıyı öldürür. Firavun olayı duyar ve Moşe’nin idamını ister. Bunun üzerine Moşe Mısır’dan kaçar, Midyan (Medyan) şehrine giderek oranın tapınağının kahini Yitro’nun kızı Tsipora ile evlenir. Midyan’da yetiştiriliş tarzının aksine çok basit bir yaşam sürer, çobanlık yapar. Koyunlarını güderken bir gün Horev dağının eteklerine gelir. Orası müthiş bir sessizlik ve yalnızlık içindedir. Tanrı yanan bir çalı halinde Moşe’ye kendini gösterir ve ona “Ben atalarının Tanrısıyım, Avraam’ın Tanrısıyım, Yitshak’ın Tanrısıyım ve Yaakov’un Tanrısıyım” der. Ona Mısır’da kölelik eden İsrailoğullarının feryatlarını duyduğunu, onları oradan kurtaracağını ve tekrar “süt ve bal ülkesine” geri götüreceğini anlatır (vaadedilmiş topraklar olayı herhalde). Moşe’ye onu halkının kurtarıcısı olarak seçtiğini söyler (Musa bu arada 80 yaşında falan). Moşe etkileyici ve akıcı konuşamadığı için Tanrı, ağabeyi Aaron’u “Moşe’nin ağzı” olarak tanımlar ve onu konuşmacı tayin eder. Moşe Mısır’a döner, Aaron’un yardımı ile halkına meseleyi açar, onları ikna eder (Bu arada halk da yaklaşık 210 senedir bu acıları çekiyor..) Yanına Aaron’u alan Moşe, saraya, Firavun’a gider (Bu arada diğer firavun ölmüştür; çünkü Mısır’da salgın hastalıklar baş göstermiştir. Bu yeni bir firavun abi. Tüm firavunlar da bir zalim, bir zorba ki sormayın. Mısır’ın havasından zannediyorum :)) “İsrailoğullarının Tanrısı adına rica ediyorum, halkımı bırak, gitsin...” (Şu ünlü “Let my people go” olayı.. "The God of Israel said, 'Let my people go, that they may serve me.") diye konuşur (Bu arada bazı kaynaklara göre bu “Let my people go” olayı, “Yeter ulan ettiğin zulüm, bırak halkımın yakasını” anlamında değil de aynen aktarıyorum: “Permit the Israelites to celebrate a feast in the wilderness” şeklindeymiş). Firavun güler, alay eder. Moşe, Tanrı’nın yardımı ile bir kaç küçük mucize gösterir. Firavun’un kahinleri de sihirbazlık numaraları ile aynı şeyleri yapıverirler. Firavun güler ve onları huzurundan kovar. Tanrı Moşe’ye onları, Mısır’dan çıkarmak için mucizeler göstereceğini söyler (Yahudiler Tanrı’nın “aslında bilerek ve isteyerek Firavun’un yüreğini katılaştırmakta ve İsrailoğullarına üstüste mucizeler göstererek onların güvenini ve imanını tam olarak kazanmak istemekte” olduğunu düşünüyorlarmış) Neyse efenim Tanrı Mısır’lıların başına 10 bela yağdırır:

1. Kan: Mısır’daki tüm sular kan olur.
2. Kurbağalar: Nil Nehri’nden çıkan kurbağalar tüm memleketi istila eder.
3. Bit: Mısır’daki tüm insan ve hayvanlar bitlerle dolarlar.
4. Yırtıcı hayvanlar: Yırtıcı hayvanlar şehri basarlar.
5. Bulaşıcı hayvan hastalığı: Bulaşıcı hastalıklar yüzünden ülkenin hemen hemen tüm hayvanları kırılır.
6. Yaralar: Mısırlıların vücutları yaralarla dolar
7. Dolu: Bütün ekin ve ağaçları mahfeden bir dolu yağar.
8. Çekirgeler: Bulut halinde gökten gelen çekirgeler arta kalan bitkileri mahfeder.
9. Karanlık: Üç gün ve üç gece her yer karanlık olur.
10. İlk doğan erkeklerin ölümü: Mısır’da bütün ilk doğmuş olanlar (Behorlar) ölürler. Ölenlerin arasında Firavun’un oğlu da vardır (Bu arada her beladan sonra Musa Firavun’dan tekrar rica ediyor, “Bak gözünü seveyim bırak bizi gidelim, daha fazla bela alma başına” diye; ama Firavun inat ediyor.. Ne zamanki belalar 10’a tamamlanıyor ve kendi oğlu ölüyor, o zaman bırakıyor...)

“Now
Let my people go, land of goshen
Go
I will be with thee
Bush of fire
Blood running red and strong
Down the Nile
Plague
Darkness three days long
Hail to fire
Die by my hand
I creep across the land
Killing first born man”

Son bela oluşacağı zaman, Tanrı Moşe’ye bütün İsrailoğullarının birer küçük kuzu kurban etmelerini, ondan akacak kanla evlerinin kapılarına işaret koymalarını ister. Böylece Tanrı bu işaretleri gördüğü her evi atlayacak ve o ev 10. beladan korunacaktır (“Kurban kanını gördüğüm her kapıdan atlayacağım”.. İşte Passover adı da buradan geliyor. Tanrının İsrailoğulları’nı kan olmadan göremiyor olmasının ilahi/manevi bir anlamı var olmalı diye düşünüyorum...)

“I
Rule the midnight air the destroyer
Born
I shall soon be there, deadly mass
I
Creep the steps and flood final darkness
Blood
Lambs blood painted door, I shall pass”

Firavun oğlunu kaybetmenin acısıyla kıvranmaktadır. Moşe’yi ve Aaron’u geceyarısı saraya çağırır. “Git” der, “Tanrın halkımın üzerinden belaları kaldırsın, İsrailoğullarını al ve git.” Böylece İbrani Takvimine göre Nisan ayının (Yahudiler de Nissan diyor) 15. gününde Exodus denen büyük göç başlar. Fakat öyle acele ayrılırlar ki ekmekleri mayalanacak vakit bulamaz, öylece mayasız yanlarına alırlar (Tevrat’a göre İsrailoğulları 70 kişi olarak geldikleri Mısır’dan 210 yıl sonra 600 bin kişi olarak ayrılmışlar ki bu sayıya kadınlar ve çocuklar dahil değilmiş).
3 gün sonra Firavun İsrail halkını serbest bıraktığına pişman olur ve ordusunu halkın peşinden yollar. Bu sıralarda İsrailoğulları da Kızıl Deniz sahillerine dayanır. Arkadan ordu, önden deniz tarafından çevrilip arada sıkışırlar ve göçün 7. gününde Tanrı Moşemusa ile konuşur ("Lift up your rod, stretch out your hand over the sea and divide it; and the children shall go into the midst of the sea on dry ground.") ve denizi bölmesini sağlar. İsrail halkı bölünmüş denizden karşı kıyıya geçerek kurtulur, onlar geçer geçmez sular tekrar birleşir ve arkalarında olan firavunun askerleri boğulur.
İşte o günden beridir bu 7 gün Yahudiler arasında Özgürlük Bayramı olarak kutlanır. Bu göç boyunca ataları mayasız ekmek yediği için onlar da mayalı hiçbir şey yemezler, bu nedenle Hamursuz Bayramı da denir. Ve bu hikayenin kuşaktan kuşağa aktarılması da kitaplarında emredilmiştir ("And thou shalt tell thy son"/“Olduğu gibi oğluna da anlatacaksın”).
İşte hikaye bu şekilde... Yahudiler Hamursuz Bayramı'nda hiçbir kabaran veya mayalanan ürünü tüketemeyecekleri gibi, buğday, arpa, çavdar, yulaf ve spelt adı verilen tahılları ve bundan üretilmiş yan ürünleri de (makarna, bira, ekmek, vd.) evlerinde bulunduramazlarmış. Bayram'dan önce evde büyük bir temizlik yapılır, her taraf elbiselerin ceplerine kadar aranarak bu türden ürünlerin evde bulunmaması sağlanır, evde unutulmuş bu türden bir ürün bayramdan sonra bulunsa dahi yenmezmiş.
Bayram akşamı için belirli prensiplere göre hazırlanmış sofra düzenine "Seder" denirmiş. Seder’de mutlaka mumlar, Agada Kitabı, şarap ve özel Seder tabağı olmalıymış (Mumları her bayramlarında kullanıyorlarmış. Sofrayı gururlandırdığını; onların ışığı ve sıcaklığı altında yapılan duaların huşu dolu ve samimi bir hava yarattığını düşünüyorlarmış). Agada Kitabı Tanrı’nın buyruğu gereğince Pesah öyküsünün anlatımını içeriyormuş. Agada’nın belirli bir yazarı yokmuş, Tevrat metinlerindeki bu konuya ilişkin yazılarla anlatılardan derlenmiş, şarkılar ve kutsama dualarıyla neşeli bir hale getirilmiş haliymiş.
Yemek töreni çocuğun sorduğu "Bu gecenin diğer gecelerden farkı ne?" sorusuna:
-Diğer geceler Hametz de yenebilir, ancak bu gece yalnız matsa yenir.
-Diğer geceler her türlü yeşillik yenebilir; bu gece ise yalnızca acı otlar yenir.
-Diğer geceler yediğimiz otları tuzlu suya banmayız ama, bu gece bunu iki defa yaparız.
-Diğer geceler yemeğimizi istediğimiz konumda yiyebildiğimiz halde bu gece hepimiz sol yanımıza yaslanarak yemeliyiz.
-Bu gecenin diğer gecelerden farklı şu ki; eğer Tanrı bizi kurtarmasaydı, halen esir bir millet olacaktık
diye cevap verilmesiyle başlarmış. Yaslanmanın sola doğru olması yemek yerken hazımla ilgili bir tersliğin oluşmaması içinmiş. Bu yaslanık duruş, dört bardak şarabın içilmesi, ilk parça Matsa’nın yenmesi ve Afikoman yenmesi sırasında zorunlu konummuş.
Seder düzeninde neşe katıcı unsurlardan bir başkası da "Arba Kosot" denen dört bardak şarabın içilmesiymiş. Bu şarap kırmızı olmalı ve herkes tarafından içilmeliymiş. İçilecek şarabın dört bardak olmasının nedeni bir izaha göre Tanrı’nın kullandığı;
- "Sizi çıkaracağım." (“I will bring out”)
- "Zor şeylerden geçirteceğim." (“I will deliver”)
- "Sizi kurtacağım." (“I will redeem”)
- "Sizi kendim için milletim olarak kabul edeceğim." (“I will take”)
şeklindeki sözlerinin her biri için birer bardak şarap içilmesiymiş. Bir kısım yorumcu bunu; dört tsitsitin olması, Tora’da Devarim hariç dört bölümün olması, Sukot’ta dört çeşit bitki kullanılması, Pesah’ta dört soru sorulması gibi Yahudi dinsel geleneğinde sık rastlanan dört sayısıyla ilişkilendirmekte iken, Yemenli Yahudiler "Sizi kutsal topraklara götüreceğim" şeklindeki Tanrı sözünü de bu hesaba dahil ederek beş bardak şarap içmekteymiş.
Yine inanışına göre Seder gecesi tüm Yahudiler Tanrısal koruma altında olduklarından, bütün Seder boyunca kapılar açık kalabilirmiş ve ihtiyacı olan, aç olan herkesin gelip sofraya katılması arzu edilirmiş. Seder gecesi, zengin ya da fakir olsun her Yahudi özgür ve bu nedenle de soylu sayıldığından başı dik ve özgürce davranmalıymış…
Benim araştırır ve okurken çok hoşuma gitti, dilerim okuyanların da gitmiştir :)

"So let it be written
So let it be done
I'm sent here by the chosen one
So let it be written
So let it be done
To kill the first born pharaoh's son
I'm creeping death"

Her gezgin kaybetmemiştir yolunu..

2009-04-07T12:39:00.000-07:00

Cumartesi günü Kılıçkaya’ya trekkinge gittik. İstanbul’u çıkarken hava kapamaya başlamıştı, Kocaeli Körfezi’nde de denizden gökyüzüne doğru kocaman bir grilik uzanıyordu. Ama sanayi bölgelerini geçip de dağlara doğru çıkmaya başladığımızda aslında yurduma baharın gelmiş olduğunu gördüm. Baharın neşesi hissediliyordu yol boyunca.. Parlak mavi gökyüzü, bunaltmayan, insanın içini tatlı bir sıcaklıkla dolduran güneş ve çiçeklenmiş ağaçlar.. Kahvaltımızı Tarzan Ali’nin yerinde yaptık. Kahvenin üstündeki küçücük terasa aldılar bizi. Tüm masalar hazırdı, biz gelince pıt pıt masaların üzerindeki kağıt örtüleri açtılar. Haşlanmış yumurtalar, peynirler, zeytinler, tereyağı-bal tabakları, söğüş domates ve salatalıklar çıktı ortaya. 40 küsur kişi 5 dakika içinde yerleşmiştik bile. Biz oturur oturmaz da koca bir tepsi dolusu su bardağında çaylarımız geldi. Çok güzel demlemişlerdi. Acayip keyifli bir kahvaltı oldu..
Kılıçkaya tırmanışına –düz yer o kadar azdı ki, yürüyüş diyemiicem artık :)- her tarafından sular dereler akan, şirin bir köy olan Doğancıl Köyü’nden başladık. Köyden bir amca –ki yol boyunca kendisine “dayı” diye hitap edildi :)- ve avcı köpeği de rehberlerimiz arasına katıldı. Sıkı bir tırmanışla Kılıçkaya’nın tepesindeki düzlüğe vardık. Koku, hava, manzara çok güzeldi. Yol boyunca kısa kollularla geldik; ama tepedeki rüzgar hepimize polarlarımızı giydirtti. Burada biraz nefeslendik, yanımızdaki kuruyemiş ve çikolatalarla enerji topladık.
Molayı fazla uzatmayıp toparlandık, sırta kadar S’ler çizerek çıktık ve dağın diğer tarafına inen dik yamacın başına geldik. Yaptığım en dik inişti herhalde. Zaten ekip bu noktada kopmaya başladı. Küçük bir grup olarak biz dayının peşine takıldık. Yamacı çok az indikten sonra yine dağın tepesinde, sırta paralel olarak yürümeye başladık. Dağın bu yüzü güneş almadığı için daha soğuktu ve karla kaplıydı. Kayaların, kocaman ağaç köklerinin, yıkılmış ağaçların üstü karlarla kaplıydı ve dikkatsiz bir adım bele kadar kara saplanmamıza ya da boşluğa düşmemize sebep olabilirdi. Allahtan dayı vardı da, onun adımlarını izleyerek en fazla kalça boyunda kara saplandık :)
Derken dağın sırtının yükseldiği ve kayalık bir zirveyi oluşturduğu yerin gölgesindeki güzel bir açıklığa geldik. Epey yorulmuştuk ve arkada kalanlarla da arayı bayağı açmıştık. Dayı burada bir mola daha verdi. Burada başka dağcılarla da karşılaştık, onlar da mola vermişlerdi, diğer tepeden gelip zirveye çıkmışlar. “Buraya kadar gelmişken zirveye çıkmadan gidilmez, iki dakikada çıkar gelirsiniz” dediler. Bunun üzerine yanımızdaki iki arkadaş gazı alıp zirveye çıkan yarığa doğru gitti. Biz kalanlar yerlere serilip yine kuruyemiş torbalarını çıkardık ortaya. Dayı da hanımının koyduğu köy ekmeği ve gazozu çıkardı. Azık değiş tokuşu yapıp afiyetle yedik. Bu arada öncü ikili zirveye çıkmış, el kol hareketi yapıp bağrınıyordu. Onların fotoğraflarını çektik. Enerjimiz biraz yerine gelince Vi ile birbirimize baktık, ikimizin de aklından aynı şey geçiyordu: Zirveye çıkmazsak pişman olacağımız :) Dayının da “Hadi kızım çıkın bakın gelin, zor diil” demesiyle gazı alıp yarığın yolunu tuttuk. Yarığın başındaki kocaman kayayı görünce ben duraksadım, aklımdan çeşitli manşetler geçmeye başladı :) Vi’ye “Sen bir baksana çıkabilir miyiz?” dedim, bizimki keçi gibi atladı ve tırmanmaya başladı. O tırmanınca gaza gelip ben de çıktım; ama platinli bilekle doğru bir iş mi yapıyorum, hadi kendi başımı geçtim, diğerlerinin başını da belaya mı sokuyorum çok emin olamadım. Yarık güneş görmediği için soğuktu, taşlar buz gibiydi, tutundukça parmaklarımız donuyordu Vi ile eldivenini paylaştık. Yerde kar ve dolayısıyla da çamur vardı. Ortada bir yerde Vi zorlandı, ayağı kaydı; ama ikimiz de geri dönmeyi düşünmedik. Debelenerek o engeli de aştık ve kendimizi ellerimizle yukarı çeke çeke zirveye ulaşmayı başardık!
Zirve kayalık bir sırttan ibaretti. Dağın her iki tarafında da geniş ovalar, orada burada minik minik köyler görünüyordu. Yarığın bulunduğu taraf çok esintili iken, diğer taraf güneşliydi. Yüksekte biraz huzursuz oldum; ama korkmadım, başım dönmedi. Sırtımı bir kayaya dayamış boşluğa bakarken kendimi biraz daha tanıdığımı hissettim. Vi dağcıların zirve tutkusunu anladığını söyledi. Ben zirve tutkusuyla dolduğumu söyleyemem; ama zirvede oturmanın eşsiz bir duygu olduğu kesin. Hem çıkmayı başarmışsın, hem nasıl ineceğini bilmiyorsun, hem korkuyorsun, hem keyif alıyorsun, huzurla doluyorsun, kendine doğru bir adım daha atmış gibi hissediyorsun.. Esinti şiddetini artırınca yüzümüzü güneşli olan tarafa dönüp oturduk. Biraz daha düz bir yer bulup arkaya doğru kaykıldım ve gözlerimi kapadım. Güneş öyle tatlı ısıtıyodu ki..
Derken diğer ekibin sesleri duyuldu, biz de dönüş yolculuğumuza başlayalım dedik. Ben inişin acı dolu bir süreç olacağını düşünüyordum; ama çıkıştan daha kolay oldu. Bu da keyfimizi daha da arttırdı.
15-20 dakika daha yürüdük, güneş iyice alçalmaya başlamıştı. Bir yerde mola verip kumanyamızı yedik. Tekrar 20 dakika daha yürüyüp karanlık bastırmaya başlarken köye girdik. Köyün çeşmesinde mataralarımızı doldurup İstanbul’a dönüş yolculuğu için otobüsümüze bindik. Otobüsün camından kayıp giden köy evlerine bakarken birden gerçekten yaşadığımı hissettim. Sanki çok önemli bir iş yapmışım gibi, ofiste sabit oturduğum günlerin verdiği bir şeyleri kaçırıyor olma hissi bir anda yok olup gitti. Yine mutluluk ve huzurla doldum..
Yorgun argın ve çamurlu üstümüz başımızla İstanbul’a indiğimizde Vi doğumgünü olan bir arkadaşına söz verdiğini söyleyerek bizi Taksim’e sürükledi. Partinin olduğu pub’a girdiğimizde bütün kafalar bize çevrildi. Çevrildiği yetmezmiş gibi insanlar yanlarındakini dürtüp bizi gösterdiler. Birisi garsonu çağırıp bişiiler dedi ve garson da sırt çantalarımızı alabileceğini söyledi :) Biz de kutlamamızı yapıp yuvamız Tezgah’a gittik koşarak. Her zaman nasıl karşılandıysak yine öyle karşılandık. Yayılıp soğuk biralarımızı içtik; ama biranın tadını çıkaramayacak kadar yorgunduk. Trekkingden dönüp o üstümüz başımızla medeniyete girdiğimiz ve bir bara oturup bira söylediğimiz zaman kendimizi Orta Dünya’daki büyük macera ve savaşlardan sonra köylerine dönmüş hobbitler gibi hissediyorum abartmak gerekirse ve bu çok hoşuma gidiyor :)

8 Mart Dünya Kadınlar Günü

2009-03-08T04:07:00.000-07:00

Bugün 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Herşeyi inanılmaz bir açgözlülükle ele geçirip sonuna kadar kullanan klişe ve genel bir tanımla tüketimin sürekliliğini sağlayan sistem (medya, reklam vb’den oluşan kadınlar gününü de ele geçirdi. Kozmetikten giyime kadar tüm markalar bugüne özel indirimler yapıyorlar, en trajiği de büyük otelller, güzellik salonları 8 Mart için kadınlara masaj, cilt bakımı vb içeren paketler sunuyorlar. Orta kesime hitap eden ünlü bir kozmetik firması bugün için bütün ürünlerinde yarı yarıya indirim yapıyor. Kadınlar günü anlamından hızla uzaklaşıyor ve sanki sevgililer günü gibi gönüllerin hoş edilmesi gereken bir gün haline dönüşüyor.
8 Mart’ın tarihçesi bir yana bu gün aslında, hiç azalmayan ve aksine hızla artarak, yayılarak devam eden bir gerçeğin, kadınlara karşı şiddetin ne kadar acı verici boyutlarda olduğunun anlatıldığı bir gün olmalı. Şiddet, gerek fiziki olarak ve görünür izler bırakarak yaşansın, gerekse sinsice ve kimi zaman kurbana bile çaktırmadan gerçekleşsin hepimizi ama hepimizi etkileyen, yaralayan büyük bir sorundur.
Evrensel olarak kabul edilmiş bir kadınlara karşı şiddet tanımı yoktur. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) kadınlara karşı şiddet kavramını son derece geniş kapsamlı bir şekilde tanımlamıştır. Sözleşme metninde değil fakat Sözleşme’nin ayrılmaz parçası sayılan 19 numaralı tavsiye kararında şiddet, “Kamusal veya özel alanda kadınlara fiziksel, cinsel veya psikolojik acı veya zarar veren cinsiyete dayalı eylem veya bu tür eylemlerle tehdit etme, zorlama veya özgürlükten yoksun bırakma” olarak tanımlanmaktadır. İlgili tavsiye kararı Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi’nin aldığı en uzun ve ayrıntılı tavsiye kararlarından birisidir ve hiçbir konunun dışarıda kalmaması sağlanacak şekilde oluşturulmuştur.
Kadınlara karşı şiddetin sebeplerini araştıran birçok teori vardır. Bunların en önemlilerinden biri şüphesiz feminist teoridir. Temel olarak patriyarka ve onun sürmesine yardımcı olan sosyal kurumlar üzerinde durur. Kadınlara karşı şiddeti ortaya çıkaran, devam ettiren temel faktörler erkek egemen sosyal yapı ve erkek ile kadının toplumsal cinsiyete dayalı rollerini öğreten sosyalizasyon sürecidir. Bazı araştırmacılara göre geleneksel evlilik, patriyarkanın korunmasını sağlayan bir kurumdur. Şiddet üzerine feminist açıklamalar aynı zamanda erkek egemenliğinin kültürel ideolojisi ve kadınların kaynaklara erişimini sınırlandıran yapısal güçler arasındaki ilişkilere odaklanır. Kadınlara karşı şiddet tarihsel olarak ve tüm kültürlerde süre gelen erkek egemen sistemin bir sonucudur (Renzetti,Edleson ve Bergen, 2001).
Lenore Walker, Öğrenilmiş Çaresizlik (Learned Helplessness) kavramını, neden kadınların şiddete uğradıkları bir ilişkiyi bırakamadıklarını açıklamak için kullanmıştır. Kadınlar, kendi kontrolleri dışında gelişen şiddete seyirci kaldıkça depresyona sürüklenmekte ve bu da hareket kaabiliyetlerini, ilişkiyi terketme güçlerini sınırlamaktadır (Walker, 1999).
Bir diğer önemli kavram “Şiddet Döngüsü”dür. Fonagy ve Target (1995) çocuklukta fiziksel ve duygusal kötüye kullanıma uğrayan çocuklarda dört basamaklı bir olgudan bahseder. Buna göre ilk aşamada çocuk şiddete uğradıkça kendisini güvende hissetmemeye başlar. Bu durum tekrarlandıkça, çocuk insanlarla ilişkilerinde kendini güvende hissetmez olur. İkinci aşamada saldırganlık devreye girer. Üçüncü aşamada saldırganlıkla kendini ifade etme eş hale gelir. Son aşamada, başkalarının duygu ve düşüncelerini dikkate alabilmedeki yetersizlik, saldırganlığın engellenmesini azaltır.
Aile içindeki şiddete tanık olan çocuklar, doğrudan şiddete maruz kalmasalar da şiddete doğrudan maruz kalanlarla aynı belirtileri göstermektedirler. Çocuk için özdeşim nesnesi olan biri (örneğin baba) aile içinden bir başkasında yineleyici biçimde şiddet uyguluyorsa, çocuğun saldırganla özdeşimi, doğrudan şiddete maruz kalan çocuğun özdeşiminden daha kolay olabilmektedir (Vahip, 2002).
Annenin şiddet gördüğü durumlarda, çocuğun örselenmesi, annenin dövülmesi bittikten sonra da sürmektedir. Bu çocuklar, yardıma gereksinimi olan, yaralanmış, berelenmiş bir annenin bakımını üstlenmek zorunda kalmaktadırlar. Çökkün bir anneden psikolojik olarak ayrılmak ve bireyleşmek, çocuk için iki ayrı zorluk taşır. Birincisi yeterli doyuma ulaşamayan çocuk, tam olarak ne beklediğini bilmeden anneye yapışır. İkincisi, çökkün bir anneyi kendi haline bırakıp yoluna gidemez, suçluluk duyar. Suçluluk duygusunun kaynaklarından biri, yeterli doyumu sağlamayarak çocuğu engelleyen anneye yönelik saldırganlıktır. Bu şekilde rollerin değiştiği çarpık ilişki, özerkliği sınırlandıran sağlıksız bir ilişkidir (Vahip, 1993).
Şiddete uğrayan birey, kendisini kötü davranışları yüzünden ana babası tarafından cezalandırılma tehditi altındaki bir çocuk gibi hissetmektedir. Maruz kaldığı bu tehditler sonucunda, çocuk cezaya gerekçe hazırlamamak için, daha fazla kışkırtıcı davranışlarda bulunmamak üzere, kızgınlığını ve saldırganlığını kontrol etmeye çalışır. Yetişkinlik yaşamında, kötüye kullanıma hedef olan birey, benzer bir tepki gösterebilir. Ancak çoğu kez bu tepki uygunsuz olmakta ve kendini korumaya yetecek gücü olduğu halde bireyin sinmesine ve durumu çaresizce kabullenmesine yol açmaktadır. Şiddete uğrayan kişiler sıklıkla şiddeti kışkırttıkları şeklinde ya da daha uygun veya optimal bir tepki göstermedikleri şeklinde suçlanırlar. Bu türden suçlamalar, özgüveni daha da zedeler ve gelecekteki tepki verme yetisini daha da bozar (Vahip, 2002).
Kadınlara Karşı Her Türlü Şiddetin Önlenmesi Komitesi, 2007 yılında yayınladığı raporda kadınlara karşı şiddeti üç kategoride ele almaktadır:
1-Aile içinde kadına karşı şiddet: Drahoma cinayetleri, çocuk evlilikleri, evliliğe zorlama, kadın sünneti, yeni doğmuş kız çocuklarının öldürülmesi, fuhuşa zorlama, ensest, aile içi tecavüz, kadının dövülmesi, levirat (dul kadının kayınbiraderiyle evlendirilmesi), naka (kadına, para ya da mülk için ailesi tarafından birden çok evlilik yaptırılması)
2-Toplum içinde kadına karşı şiddet: Kız kaçırma, işyerinde taciz, kadınların örtünmeye zorlanması, namus cinayetleri, poligami, tecavüz, cinsel şiddet, sati (dul kadının kocasının cenazesinde yakılmaya zorlanması), bekaret testi, kadın ticareti
3-Devlet tarafından kadına uygulanan şiddet: Cinsiyete dayalı işkence ve muamele, hapishanelerde kadınlara uygulanan cinsiyete dayalı şiddet, savaşlarda tecavüzün bir silah olarak kullanılması, yaygın ve sistematik tecavüz ve cinsel şiddet, mülteci kadınların maruz kaldığı şiddet.
UNICEF’in 2000 yılında yayınladığı raporda kadınların en çok zarar gördüğü kültürel uygulamalara, yukarıda belirtilenler dışında bazı çarpıcı eklemeler yapılmaktadır. Örneğin Hindistan’da drahoma kurumu yasal olarak kaldırılsa da drahoma kaynaklı şiddet artış göstermektedir. Yılda 5 bin kadından daha fazlası kocaları tarafından öldürülmektedir. Kocaları veya kocalarının aileleri, drahoma talepleri evlilikten sonra karşılanmazsa kazara(!) çıkan mutfak yangınlarında eşlerini yakmaktadırlar. Günde ortalama 5 kadın yakılmaktadır ve birçok vaka da rakamlara yansımamaktadır.
Pakistan’da da benzer vakalar artarak devam etmektedir. Pakistan İnsan Hakları Komisyonu’nun raporuna göre günde ortalama 4 kadın aile içi tartışmalar sonucu kocaları ve aile bireyleri tarafından yakılmaktadır.
Bangladeş’te her sene 200 asit saldırısı gerçekleşmektedir. Sülfirik asit, kan davası, drahoma alamamak ve evilik tekliflerinin reddedilmesi gibi sebeplerle, çirkinleştirmek ve bazen öldürmek için ucuz ve kolay bir silah olmaktadır.
Kadın sünneti ile ilgili rakamlar da son derece çarpıcı olup sadece Afrika’da değil, Asya ve Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde, Kuzey Amerika’da, Avrupa ve Avustralya’daki bazı göçmen topluluklarda da uygulanmaktadır. Yaklaşık 130 milyon kadın dünya çapında bu uygulamaya maruz kalmıştır ve her yıl 2 milyon kadın bu prosedürden geçmektedir.
Kadınlara karşı uygulanan şiddet, farklı kültürlerde ve ülkelerde olsa bile çoğu zaman benzer özellikler göstermektedir. Amerikalı feminist yazar ve araştırmacı Marilyn French (1998), kadınların şiddet olaylarına kurban gitme olasılığının erkeklere göre daha az olduğunu, fakat yakınlarından biri tarafından tarafından saldırıya uğrama olasılığının altı kat fazla olduğunu belirtmiştir. FBI’ın verilerine göre yılda yaklaşık iki buçuk milyon kadın cinsel taciz, ırza geçme veya hırsızlığa maruz kalırken, bu suçların dörtte biri kendi akrabaları ya da arkadaşları tarafından işlenir. Oysa erkeklere karşı şiddet içeren suçların, sadece %4’ünün akrabaları ya da ilişkide bulundukları kadınlar tarafından işlendiği saptanmıştır. Bu durum Türkiye için de aynı olup DİE’nin rakamlarına göre şiddete uğrayan kadınların %75’i eşi tarafından şiddete uğramakta ve şiddete uğrayan erkeklerin %75’i aile dışından gelen şiddete uğramaktadır.
Şiddete uğrayan kadınların en büyük sorunu sığınacak bir yer bulmakta zorluk çekmeleridir. Pek çok dayak olayında kadınlar suçlanarak neden evi terketmedikleri sorulur. Bir kadının gidecek yeri ve geçinecek parası olsa bile eşinin veya sevgilisinin tacizlerine maruz kaldığı görülmektedir. Amerika’da Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre saldırıya uğrayan kadınların %75’i kocalarından ya da sevgililerinden ayrıldıktan sonra bu türden saldırılara maruz kalmaktadırlar (French,1998).
Ülkemizde 1990 yılından beri şiddete uğrayan kadınlara sığınma fırsatı sunan ve şu anda belediye desteğinin kesilmesiyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, geçenlerde yaptıkları bir açıklamada yaşadıkları zorlukları anlattılar. Mali zorlukların ötesinde en büyük engellerin yerel idareciler tarafından önlerine konduğunu belirtip bu idarecilerin kadın sığınağında kalan kadınları evlendirmeye çalıştıklarını ve hatta kadınların kaldığı sığınağın adresini eşlerine verdiklerini ifade ettiler (Koç, Tuncer, 2008).
Kadınlara yönelik şiddet ve şiddet tehdidi, kadınlarda sürekli devam eden endişe ve korku ortamı yaratmaktadır. Korku konusunda yapılan testlerde, en az korku duyan genç kadınların, erkekler içinde en çok korku duyan yaşlı erkeklerle aynı korku düzeyinde olduğunu göstermektedir (French, 2008). Kadınların tüm yaşamlarını ve davranışlarını etkileyen ve sınırlandıran bu korkunun en büyüklerinden biri tecavüz korkusudur.
Diana Scully (1994) ırza geçmekten hüküm giymiş erkeklerle hapishanede derinlemesine görüşmeler yaptı ve sonuçlarını bir araştırmada topladı. Buna göre kabul edenler ve red edenler olarak ikiye ayrıldıklarını saptadı. Her iki taraf da yapmış olduğu işten kendini sorumlu tutmuyordu; ancak kabul edenler, ırza geçmenin kötü birşey olduğunu onaylıyordu. Ne var ki bundan tamamen sorumlu tutulamazlardı -içki, uyuşturucu ya da kadının kendilerini tahrik etmesi yüzünden böyle birşeye kalkışmışlardı. Reddedenler ise ne ırza geçmenin yanlışılığını ne de kendi davranışlarının uygunsuzluğunu kabul ediyorlardı; tecavüzde bulunduklarını yadsımamakla birlikte, kadının kendini baştan çıkardığı, bunu istediği,”yeterince” karşı koymadığı, hoşlandığı, uyuşturucu etkisinde olduğu, zaten hafif meşrep bir kadın veya fahişe olduğu türünden gerekçelerle haklılıklarını kanıtlamaya çalışıyorlardı. Reddedenler, sorumluluklarını önemsemeyerek, tecavüzü bir baştan çıkarma öyküsüne dönüştürüyordu. Her iki kategorideki erkekler eğer içki ya da uyuşturucu etkisi altındayken bir kadına tecavüzde bulunmuşlarsa, bunu, davranışlarını haklı gösterecek bir mazeret olarak kullanıyorlardı. Ancak kadın içki ve uyuşturu etkisi altındaysa, şiddet kullanmalarını haklı göstermek için “kontrolden çıkmış” olduğunu ileri sürüyorlardı. Kabul edenlerin %70’i, reddedenlerin ise ancak %40’ı içki ya da uyuşturcunun davranışlarını etkilemiş olduğunu kabul etti. Reddedenlerin %56’sı, kabul edenlerin ise ancak %15’i kurbanların davranışlarında içki ya da uyuşturucunun etkisi bulunduğunu öne sürdü.
Araştırmanın bir diğer önemli sonucu ise, ne kabulcülerin ne redcilerin tecavüz sırasında ya da tecavüzden sonra kadına karşı acıma duygusu taşımış ya da suçluluk duymuş olmalarıdır. Her iki kesim de tecavüzü “riski az, ödülü yüksek” bir eylem olarak değerlendirmektedir. Hiçbiri tutuklanacağını düşünmemiş, tutuklansa bile hüküm giyeceği aklının ucundan geçmemiştir.
Tecavüz sonrasında, tecavüzcülerin tam tersine kadınlar için tecavüzün acısından ve şiddetinden kat kat daha fazla acı çektikleri bir kendini sorgulama süreci başlamaktadır. Böyle bir olayın meydana gelmesine yol açıcı faktörler olarak, ne giydikleri, ne yaptıkları, nereye gittikleri ya da nasıl davrandıklarına ilişkin ardı arkası kesilmeyen sorular yüzünden sonsuz bir suçluluk duygusuna kapılmaları, kadınlar üzerinde tecavüzün fiziksel olarak eyleminden daha çok tahribat yaratmaktadır.
Yeşim Arat ve Ayşe Gül Altınay (2007) “Türkiye’de Karşı Şiddet” adıyla geniş kapsamlı bir araştırma yapmışlar ve şiddet konusunda ayrıntılı bir tablo ortaya koymuşlardır. Bu araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye’de kadınların çoğunluğu şiddeti meşru görmemekte ve kadın erkek ilişkilerinde eşitlik istemelerine rağmen her üç kadından biri fiziksel şiddet görmektedir. Araştırmanın ilginç bir sonucu kadınların aileye kocalarından daha çok gelir getirmesi durumunda dayak riskinin en az iki kat artması ve bu durumda olan her üç kadından ikisinin fiziksel şiddete maruz kalmasıdır. Bu bulgu ekonomik gücünü kaybeden erkeklerin ataerkil otoritelerini fiziksel güce başvurarak perçinlemeye çalışmaları olarak yorumlanmıştır.
Çocukken tanık olunan veya maruz kalınan şiddetin, erkeklerin şiddet uygulama olasılığını, kadınların da şiddete maruz kalma olasılığını iki kat arttırdığı gözlenmiştir. Bu durum yukarıda bahsettiğimiz “şiddet döngüsü” olgusununun ve ailede toplumsallaşma sürecininin önemine dikkat çekmektedir.
Araştırmanın diğer bir dikkat çekici noktası fiziksel şiddete maruz kalan kadınların yalnızlığıdır. Eşinden fiziksel şiddet gören kadınların yarısı bu durumdan daha önce kimseye bahsetmediklerini ifade etmektedirler. Görülmektedir ki dayak mağdurları kurumsal olduğu kadar bireysel olarak da yalnızlardır. Ayrıca Türkiye’deki kadınların yarıya yakına Medeni Kanun’da yeniden düzenlenen mal rejiminden habersizdir. Görüşülen kadınların %43’ü 4320 sayılı "Aile’nin Korunmasına Dair Kanun"dan haberdar değillerdir.
L.L. Heise (1994) kadınlara karşı şiddetin devam etmesine neden olan unsurları dört başlıkta toplamış ve şiddete karşı yine bu başlıklar altında belirtilen çerçevede bir strateji izlenmesi gerektiğini saptamıştır. Bu unsurlar kısaca şunlardır:
Kültürel: Cinsiyete dayalı sosyalizasyon, cinsiyet rollerinin kültürel tanımları, ailenin, özel alan ve erkeğin kontrolünde bir kavram olarak görülmesi, evlilik gelenekleri, erkeğin üstünlüğünü kabul eden kültürel değerler ve şiddetin anlaşmazlıkları çözmede bir yol olarak görülmesi.
Ekonomik: Kadınların istihdam, eğitim ve para-kredi olanaklarına sınırlı erişimleri ve bunun sonucu olarak erkeklere ekonomik bağımlılıkları.
Yasal: Tecavüz ve şiddetin yasal tanımları, yazılı yasalar ve uygulama bakımından kadınların erkeklerle eşit olmayan statüsü, boşanma, velayet, miras ve nafakayla ilgili yasalar, kadınların temel hukuki bilgi yoksunluğu.
Siyasi: Kadınların siyasette, iktidarda ve medyada çok az temsil edilmesi, aile içi şiddete gereken önemin verilmemesi, kadınların politik bir güç olarak örgütlenmelerinin sınırlı olması.
Kadınlara karşı şiddetin sebeplerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan TBMM Araştırma Komisyonu'nun raporunda (2006) kadına yönelik şiddet konusunda 3 düzeyli strateji belirlenmiştir. Buna göre devlet düzeyinde ana plan ve programlara cinsiyet eşitliği bakış açısı getirilecek ve toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi zorunlu hale getirilecektir. Toplum ve aile düzeyinde, eğitimin öneminin yanında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kadının statüsünü yükseltme çalışmalarına aktif katılımının sağlanması sayılmıştır. Birey düzeyinde ise, şiddete uğramış kadına yönelik koruma sağlanması, yoksulluğun önlenmesi ve kadının güçlendirilmesi belirtilmiştir.
Birçok sivil toplum örgütü de ilgili komisyon raporunda görüş bildirmiştir. Hepsinin birleştiği ortak nokta kadın sığınmaevlerinin yaygınlaştırılmasıdır. Sığınmaevlerinin kadına karşı şiddetin önlenmesinde taşıdığı önemli role Yeşim Arat ve Ayşe Gül Altınay’ın çalışmasında da değinilmiştir. Bu husus yukarıda belirtilen 3 düzeyli stratejiyle de uygunluk sağlamasına ve şiddete uğrayan kadının yeniden hayata kazandırılmasında son derece önemli olmasın karşın bu konuda ilerleme sağlanamadığı görülmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi Mor Çatı ayakta kalabilmek için çok büyük uğraş vermektedir.
Mor Çatı, kadınlara karşı şiddetin önlenmesindeki görüşlerini şöyle ifade etmektedir(2007): "İktidarın olduğu her yerde şiddet de olur. Erkek egemenliği bu tür bir iktidar mekanizmasıdır ve toplumun her yerinde sonuçlarını görmek mümkündür. Kadınları ve erkekleri bu alanda eğitmek kuşkusuz iyileşme sağlayabilir, ancak eşitsizliğe yol açan toplumsal cinsiyet ilşkileri sorgulanmadıkça, bu eşitsizliklerin giderilmesi yönünde adımlar atılmadıkça aile içi şiddetle ilgili kalıcı kazanımların sağlanması güçtür."
Bunun yanında sığınak kavramının yerine, yasada ve devlet kurumlarında “konukevi” kavramı kullanılmaktadır. Bu çekincenin nedeni Mor Çatı’ya göre sığınaklarının varlığının, üzerinde tartışılmayan, sorgulanmayan ailenin “kutsallığına” gölge düşürebileceği endişesidir. Nitekim karakola ya da savcılığa başvuran kadınlar ailelerine geri döndürülmeye çalışılması ve kocasıyla barışmaya yönlendirilişi de bunu doğrular niteliktedir. Kamu kurumları ve yerel yönetimler tarafından açılan sığınaklar için “Kadın Korunma Evi” ya da “Konukevi” gibi tanımlar kadına yönelik şiddeti toplumsal bir sorun olmaktan çıkarıp, kadını esirgenmesi, korunması gereken bir nesne haline getirmekte ve kadını değişmeden aynı durumda ve aile içindeki geleneksel rolü içinde kalmaya zorlamaktadır. Oysa sığınaklar sadece kadınların can güvenliğini sağlayacak, erkek şiddetinden uzaklaşmalarını sağlayacak mekanlar değil aynı zamanda diğer kadınlar ve çocuklarıyla birlikte şiddetsiz bir hayatın mümkün olduğunu keşfedecekleri mekanlardır.
BM İnsan Hakları Komisyonu Kadına Yönelik Şiddet Özel Raportörü Prof. Yakın Ertürk’ün(2004) Uluslararası Af Örgütü’nün Türkiye Şubesi'nin basın toplantısında yapmış olduğu konuşmada şu söyledikleri, kadınlara karşı şiddet konusunda sonuç itibariyle söylenmesi gerekenleri hiçbir ekleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaksızın çok güzel ifade etmektedir:

"Üç hafta önce Guatemala’da kadına yönelik şiddet konusunda inceleme yaparken Maya kökenli 28 yaşlarında yoksul ve eğitimsiz bir kadınla tanıştım. Basından geçen şiddet olaylarını bana anlatırken dedi ki, “…Ben iki sene öncesine kadar bir kadın olarak haklarımın olduğunu bilmiyorum, yaşadığım olumsuzlukların doğal olduğunu düşünerek bunlara boyun eğiyordum. Ama şimdi benim de haklarımın olduğunu öğrendim.” "Peki, bunu nasıl öğrendin?" diye sorduğumda, kadın örgütlerinin düzenlediği bir seminerde öğrendiğini söyledi. Bu beni çok etkiledi ve insan hakları yolundaki mücadelenin ve çabaların ne kadar doğru olduğu yönündeki inancımı iyice pekiştirdi. Demek ki, 10 yıl önce Viyana’da resmileşen ve sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını yönlendiren hedefler dünyanın en ücra köşelerindeki kadınların bilincine ulaşabiliyor. Dayanışma içinde çalışarak ve otoriter rejim ve kişiliklere karşı insan hakları ilkesini tüm insanların benimsediği bir değer ve yaşam biçimi haline getirerek, kadına yönelik şiddet belasını yenebileceğimize inanıyorum".

Lighthouse Keeping

2008-12-14T11:33:00.000-08:00

"Tell me a story, Pew.
What kind of story, child?
A story with a happy ending.
There's no such thing in all the world.
As a happy ending?
As an ending."

"I unlatched the shutters. The light was as intense as a love affair. I was blinded, delighted, not just because it was warm and wonderful, but because nature measures nothing. Nobody needs this much sunlight. Nobody needs droughts, volcanoes, monsoons, tornadoes either, but we get them, because our world is as extravagant as a world can be. We are the ones obsessed by measurement. The world just pours it out."

Jeanette Winterson

Hayat..

2008-11-24T11:26:00.000-08:00

İçimdeki kötü hissin adı hayat. Sürekli çabalamanın, içini iyi tutmaya çalışmanın adı hayat. Kendiliğinden mutlu olduğun zamanların çok az olmasından utanmanın adı hayat. Yalnız da kalsan, arkadaşlara da karışsan, kendinden de kaçsan, kendini de arasan, pasif de kalsan, aktif de olsan geçmeyen bu sıkıntının adı hayat. Bir tek aşk, bir tek sevgi dindiriyor acısını; ama onun da sarhoşluğu kısa sürüyor..

The moon is full, the air is still..

2008-09-21T08:44:00.000-07:00

Cuma günü Vi’yle yorgun ve enerjisiz olduğumuz halde sırf Cuma akşamları çıkmak iyi geliyo diye kalkıp Tezgah’a gittik. Daha kapının önünden itibaren bara kadar sağlı sollu insanlar vardı- Tezgah için tuhaf bir durum.. İçeride, diplerde kendimize bir yer edindik, bir süre sonra hemen herkesin birbirini tanıdığını fark edip bir toplaşmanın içine düştüğümüzü anladık. Bir abinin doğumgünü partisiymiş.. Abi bizim yakınlarımızdayken kendisini dürtüp doğumgününü kutladık. Sonra da “Sen necisin?” diye sorduk.. Meğer DJ’miş.. Doğumgünü kutlamamıza içten bir teşekkür alamadığımız gibi kendisinin şaşırmış ve hatta neredeyse rahatsız olmuş gibi bir hali vardı. Gecenin sonunda meydana doğru yürürken Vi şöyle bir tespitle özetledi durumu: “İstanbullu rockçıların hepsi çok artiz, Ankara’dakiler daha samimi..” E, doğru olabilir.. İstanbullu rockçıların çoğu -ben dahil (!)- karizma durmaya bayılıyor.. Ne gerek varsa.. Neyse.. Etrafta bir yerlerden tanıdık gelen tipler vardı ama tam çıkaramadım.. Sonra kırmızı boyalı sakalı olan biri de gelince şimşek çaktı: Murder King veya Catafalque veya her ikisi birden Tezgah’taydı :) Şarkılar klasik Tezgah formatında giderken bi ara Hande Yener’in Kibir şarkısının rock/metal yorumunu dinledik. “Allah Allah kim ki bu?” falan diip çıkaramadık; ama şimdi araştırma çalışmalarım sonucu anladım ki grup Murder King’miş :) Grubun Myspace sayfasında var bu şarkı.. Ben Murder King’i birkaç kez Dorock’ta izlemiştim. Gayet başarılı bir cover grubu; ama genelde seçtikleri parçalar ya da vokal tarzları benim için ağır kalıyodu. Bu şarkıyı yorumlamış olmaları ilginç gelmekle birlikte çok hoşuma gitti. Aslında bu şekilde çok fazla pop şarkı var bence, rock sounduyla söylense ya da enstrümanların altı biraz daha çizilse çok leziz olacak olan.. Mesela Yıldız Tilbe şarkıları.. Belki biz yaparız bir gün :P Ne diyordum.. Hah.. Derken barın önündeki ufacık alana bir mikrofon geldi. Catafalque’ın solisti olan kocaman abi, Murder King’in solisti adaşım abi ve açım yetmediği için göremediğim bir abi daha unplugged tadında, bir gitar ve bir basla şarkı söylemeye başladılar.. İlk şarkı Alice in Chains’den No Excuses oldu. Nasıl iyi geldi nasıl.. Breaking The Law’u jazz tadında dinleyerek çok eğlendim. Muhtemelen onlar ilk defa yapmıyor bu olayı; ama benim için büyük yenilikti ve çok ilham vericiydi. Ne yönde ilham verdi peki? “Ya Viiii, biz de müzik yapalımmmm!”:) Sonra The Ramones’den Pet Sematary geldi.. Ramones ara ara dokunduğum ama bir türlü dinlemeye başlamadığım bir grup.. Önce Skid Row Psycho Therapy’yi yorumladı, şarkı çok hoşuma gitti, gittim orijinalini buldum dinledim. Sonra Elif Şafak’ın Araf’ında zamanı şarkılarla ölçen kahraman Somebody Put Something in My Drink’i dinledi ve ben gittim o şarkıyı da bulup dinledim. Ve bu gecenin vesilesi ile de Pet Sematary… Eve gelip şarkıyı loop’a aldım. Bilmiyorum, elimdeki antoloji albümünü baştan sona dinlemeli miyim, yoksa böyle zaman içerisinde çeşitli vesileler ile şarkı şarkı dinlemeye devam mı etmeliyim?:) En son Sodom’dan Remember The Fallen’ı dinledik ve çıktık. Bu şarkıyı da ilk lisedeki mektup arkadaşımın benim için yaptığı karışık kasette dinlemiştim.. Uzun süredir de dinlemiyordum. Hatırlamak güzeldi. Arkadaşım ne yapıyor acaba şimdi?.. Neyse.. Değişik bir geceydi yani.. İyi vakit geçirdim, yeni gruplar öğrendim (Catafalque’tan bahsetmedim hiç; ama onları da dinledim Myspace’ten, albümlerini alıcam, hoşuma gitti), eski bilgilerimi pekiştirdim, eski arkadaşlarımı hatırladım falan filannn.. İnsan daha ne ister? :)

Moonstruck..

2008-09-11T13:04:00.000-07:00

"Everything seems like nothing to me now, 'cause I want you in my bed. I don't care if I burn in hell. I don't care if you burn in hell. The past and the future is a joke to me now. I see that they're nothing. I see they ain't here. The only thing that's here is you - and me..
Loretta, I love you. Not like they told you love is, and I didn't know this either, but love don't make things nice - it ruins everything. It breaks your heart. It makes things a mess. We aren't here to make things perfect. The snowflakes are perfect. The stars are perfect. Not us. Not us! We are here to ruin ourselves.. and to break our hearts.. and love the wrong people. And die! I mean that the storybooks are bullshit! Now I want you to come upstairs with me and get in my bed!"
Ronny Cammameri

Hayatımdaki Kadınlar

2008-09-09T13:02:00.000-07:00

On iki yaşımda Marilyn French’in Kadınlar’a Mahsus kitabını okudum ve herşey böyle başladı. Kitabın ana karakteri Mira evlilik için üniversiteyi bırakmış ve iki çocuk doğurmuşken, evliliğin ve evin durağan, güvenli sularında yüzerken kocası tarafından kıçına tekmeyi yer ve mecburi bir aydınlanışa sürüklenir. Mecburi falandır ama aydınlanıştır yine de ve Mira yarım bıraktığı üniversiteden mezun olur ve 1968 yılında Oxford’da doktoraya başlar. Bir sürü kadınla tanışırız burada. Konuşurlar, tartışırlar, sürekli okurlar, entellektüel, komik ve özgürdürler. "İyi bir hayat benliğin hiçbir parçasına baskı yapılmayan, hiç bir parçanın ezilmediği, bir başka parçaya baskı yapılmasına izin verilmediği bir hayattır" derler. Kimsenin özellikle bir erkeğin kendilerini ezmesine izin vermezler. Gerçi oldukça kötümser bir kitaptır, hiç bir çıkış yolu yoktur yazara göre ve hiç bir çözüm önermez: "Erkeklerle yaşamanın yolu yoktur, her halukarda kadınları iğdiş ederler”. Ama 12 yaşındaki ben o zaman buna takılmadım tabi ki. Benim gördüğüm sadece güçlü ve yaşamlarında sadece bilgiye önem veren kadınlardı ve gelecekte ben de öyle olmaya karar verdim. Bu bilinçli bir “Evet, kararımı verdim böyle olacağım” değildi; ama rol modelim böyle şekillenmişti. On iki yaşımdan beri düzenli olarak her yıl bu ansiklopedik kitabı okudum ve sonunda ilerideki yaşamımın buradaki kadınların yaşamı gibi olacağına inandım. Yani ilerideki yaşantımda ne meslekle iştigal edeceğimi bilmiyordum; ama mutlaka okuyacağım, yazacağım bir iş ve hayat olacaktı.

Sonra Janis Joplin dinlemeye başladım. Ne ayrıksı, ne güçlü bi kadındı! Son derece kırılgandı, hassastı; ama baksanız asla bunu anlayamazdınız çünkü O, meşhur patlamalı, gürültülü kahkahalarıyla beraber geziyordu her zaman. Farklıydı ve farklılığı sebebiyle ergenliğinden başlayarak hep dışlandı. "Çocukken hep bana : 'Şimdi ergenlik çağındasın, onun için mutsuzsun, büyüyünce her şey düzelecek' derlerdi. Buna gerçekten inanırdım biliyor musun?Ya büyüyüp doğru erkeği bulduğumda veya üç beş kuruşu söke söke bir araya getirdiğimde düzelecekti her şey. Ve ben günün birinde hiçbir şeyin asla düzelmeyeceğini anladım nihayet, yanlışlık hep olacaktı. Bir gün gelip geride kalacak geçici bir çaresizlik değildi, anladım ki tüm yaşamım böyle olacaktı.” Böyle oldu. Muhteşem sesiyle, karizması ve karanlık mizahıyla kendini daha sonra herkese kabul ettirse de hep yalnızdı. Bir üniversite arkadaşının söylemiyle O’nun kaderini elinde tutan hiç kimse yoktu. Varlığını ancak içkiyle, daha çok içkiyle ve eroin başta olmak üzere tüm kimyasallarla kutsarken sahnede kimi zaman kendini ele veriyordu: "Ne kız arkadaşım var, ne erkek arkadaşım, benim hiç kimsem yok. Televizyon çalışmıyor, radyo çalışmıyor. Eve geldiğimde kimse yok. Hayvanlar bile dolanmıyor ortalıkta... Her gün böyle bu... aaaaaahhhhhhhh.... Yalnızlık... Yalnızlık.... (All is Loneless)"

Bir arkadaşı kuliste çiftlere bakıp şöyle dediğini söylüyor Janis’in: "Tim ve Laura, Grace ve Tim ama Janis hep yalnızca Janis". Hiç bir zaman bu yalnızlığından kurtulmak için kendini değiştirmedi: "Budala bir erkeğe ihtiyacım yok. Kimseye bir şey sormak zorunda değilim. Eğer herhangi biri sana boktan bir hikaye anlattığı için onun kendini daha iyi hissetmene yardım edebileceğini sanıyorsan aptalsın. Hiç kimsenin bir diğerinden fazla bir şey bildiği yok.” Yalnızlığından kurtulmak için başkalarının aptallığına ihtiyacı yoktu, birtakım ilişki müsvettelerine ihtiyacı yoktu, sırf yanında birileri olsun diye sırf "Janis ve ...." olsun diye varlığını kirletmeye ihtiyacı yoktu. Dimdik yürüyordu o, sahnede bağırıyor, haykırıyor, tüm benliğini seyircilerine açıyor sonra evine gidip Southerm Comfort kadehlerinde kayboluyordu. Eşsiz bir özyıkım kraliçesiydi ve bunun farkındaydı: "Ben kendi iç varlığımın kurbanıyım" Sonra eroinle tamamen yoketti kendini.

Ben o çığlıkların peşinden koştum diğerleri gibi. Dinlerken -Freedom's just another word for nothing left to loose- çığlıkları, bilgeliği tüm hücrelerime işledi. O’nun gibi giyinmeye çalıştım, O’nun gibi konuşmaya çalıştım, hatta O’nun gibi gülmeye çalıştım. Ne olursa olsun tek başına var olmaya söz verdim ve acılarımı O’nun gibi birşeyler yaratarak yaşamak istedim. Hippilere özendim, Monterey Caz Festivalini seyrettim. Janis’in orada nasıl herkesi etrafına toplayarak ortamı coşturmasına, hem kendiyle hem tüm dünyayla dalga geçtiği mizah anlayışına bayıldım. Kafasına taktığı kırmızı tüylerle, nasıl kimseleri umursamadan, nasıl da dünyanın merkezi kendisiymişçesine salınarak geziyordu...

Bir başka özyıkım kraliçesini tanıdım sonra. Tamamen farklıydı o. İçine kapanık, sessiz.. Fotoğraflarına baktığınızda ince vücudunda zamanına uygun kıyafetler, güzel yüzünü çevreleyen saçlarını başının arkasında toplamış, büyük bir neşeyle gülümsüyor. Dizelerini okumaya başladığınızda herşey birden bire değişiyordu oysa. Bu kelimeler dehşete düşürüyordu okuyanı, nefes alamıyordunuz, o anda bırakmak istiyordunuz ama bırakamıyordunuz da elinizden. Soluğum kesilerek okudum ilk mısraları. Acı bu kadar somut hale getirilip, bu kadar acımasızca ve gerçek betimlenip nasıl böylesine ölümcül dökülebiliyordu kelimelere: "Bomboşum bir tek ayak sesleri yankılanır içimde/ Sütunlarıyla, revaklarıyla, kubbeli odalarıyla heybetli ama heykelsiz bir müze/ Ay bir elini alnuma koyar/ Bir hemşire gibi ifadesiz ve suskundur suratı"
Sylvia tüm hayatı boyunca mücadele eder. Öncelikle sürekli kendiyle didişir, içindekini çözmeye çalışır: "Bir çığlık çömmüş içime/ Gece gece çırpıp kanatlarını, alır başını gider./ Kancalarıyla, sevecek birşeyler arar durur/ İçimde uyuyan bu karanlık şey dehşete düşürür beni/ Bütün gün o yumuşak, tüyümsü kıvrılışlarını/ Duyumsarım habisliğini." İçindeki karanlık hiç bırakmaz O’nu. Şiirlerindeki en baskın temalardan biri ölümdür. Hayata karşı ölüme tutunarak, daha doğrusu yazıya tutunarak ayakta kalmaya çalışır. Janis’in acı çığlıkları nasıl O’nun varoluşuysa Sylvia’nınkiler de sessiz ama zehirli dizelerdir. "Ölmek/ Herşey gibi, bir sanattır/ Bu konuda yoktur üstüme/ Öyle ustaca yaparım ki cehennem gibi gelir/ Öyle ustaca yaparım ki gerçek gibi gelir/ Öyle kolay ki bir hücrede bile yapabilirsiniz/ Öyle kolay ki yaparsınız ve kımıldamazsınız./ Ben diriliyorum, kalkıyorum işte/ Küllerin arasından kızıl saçlarımla/ Ve insan yiyorum hava solurcasına"

Delilikle mücadele eder, elektro şok tedavisi görür, intihar eder. Bunlara rağmen, daha doğrusu bunlarla beraber sürekli yazar. Aşık olur, evlenir ve iki çocuğu olur. Kocası ünlü bir şair olan Ted Hughes’dur. Yıldızı parlamakta olan genç şair Ted Hughes tüm zamanını yazmak için harcarken Sylvia ev işleri ve çocuklar arasında şiir yazmaya çalışır. "Mutfaktaki kötülük/ Patatesler tıslıyor/ Hollywood’dan aşağı kalır yanı yok, penceresiz/ Florasan ışığı korkunç bir başağrısı sanki bir yanar bir söner/ O sırada yağ kokuyor ortalık, bebek boku kokuyor/ En son aldığım uyku hapları yüzünden sersemleşmişim, ahmaklaşmışım/ Sanki pişen yemeğin dumanında, cehennem dumanında/ Yüzüyor kafamız"
Son derece çalışkan, disiplinli ve entellektüel bir şair olan Plath yazı üzerine çalışma düzenini hayatı boyunca her koşulda muhafaza etmeye çalışır. Anlamını aramaktan, kim olduğunu sorgulamaktan hiç vazgeçmez. "Ben neyim?/ Aranıp şuralarda, yaprakları kaldırıp/ İzleyip havadaki silik bir lekeyi kenarına dek ırmağın/ Giriyorum sulara./ Ben neyim ki bölüp/ Cam yüzeyini suyun, görüyorum ki kaldırdığımda başımı/ Apaçık baş aşağı ırmağın yatağını/ Ben burada ne yapıyorum yarı havada?/ Beni bu yosunlar/ tanıyorlar mı fısıldaşıyorlar mı adımı daha önce/ görmüşler mi beni, yerim var mı dünyalarında?/ Ayrı gibiyim topraktan ve köklü değil de düşürülmüş gibi/ dalgınca boşluktan bağlarım yok/ bağlayan beni bir şeylere her yere gidebilirim/ hürriyet verilmiş bana besbelli/ buralarda neyim o halde ben?”
1963 yılında Londra en soğuk kışlarından birini yaşıyordu ve Plath iki çocuğuyla birlikte yaşadığı dairede ayakta kalmaya çalışırken bir yandan en korkunç ve en güzel şiirlerini yazıyordu. 11 Şubat’ta çocuklarının odasına gaz gitmesin diye kapılarını bantladı, yanlarına süt ve ekmek bıraktı, mutfağa gidip gazı açtı ve içindeki karanlığı daimi kıldı. "Dibi bilirim" diyor, "En büyük kökümden bilirim onu: Seni korkutur. Ben korkmam oradan: ben oraya gittim" Ne kadar biliyorsa ben de bilmek istedim, ne yazdıysa okudum. O’nunla birlikte dibe giderken, başka bir kadınla karşılaştım: Zelda Nilgün Marmara.

"Bir şeyden kaçıyorum bir şeyden, kendimi bulamıyorum dönüp gelip kendime yerleşemiyorum, kendime bir yer edinemiyorum, kendime bir yer... Kafatasımın içini, bir küçük huzur adına aynalarla kaplattım, ölü ben’im kendini izlesin her yandan, o tuhaf sır içinden!Paniğini kukla yapmış hasta bir çocuğum ben."

Bulmaya çalışıyordu O da, izliyordu hayatı tıpkı fotoğrafındaki gibi pencerenin arkasından: Hüzünlü, yalnız; ama dikbaşlı yüzüyle.. Dahil olamıyordu tam ne ilişkilere, ne de gündelik hayatın yalınkat ilerleyişine.. Şiir yazdı sürekli. Etkileyici, yalnız yapayalnız şiirlerdi bunlar ve tıpkı fotoğrafındaki gibi ıssız ve küstah...
Ölümü ve Sylvia Plath’ı çok sevdi, Plath üzerine incelemeler yaptı. 1985’te tamamladığı üniversite bitirme tezinde Plath hakkında yaptığı şu saptama kendi hayatını tanımlar aslında: "Plath sıkıcı bir hayat sürse belki yaşam sürecini uzatabilirdi, ama bunu yapamadı çünkü hayatının kapısını şiirinki gibi kapamayı yeğledi, hızlı ve manikçe, itiraz edilemez bir kesinlikle"
Çıkış yolu’nu bulamadı Nilgün Marmara. "Arka pencere hangi gezegene açılır? Baktığı yer yakın bir beyaz duvar, kısaltılmış uzunluk.." 29 yaşındayken balkona çıktı ve kendini boşluğa bıraktı. Görgü tanıklarına göre aşağı düşerken hiç sesi çıkmamış, çığlık atmamıştır. Bu ayrıntıyı öğrendikten sonra günlerce kendime gelemedim. Ne olursa olsun, kendin bile karar vermiş olsan 6. kattan aşağı atlamaya, boşlukta uçarken hayvanca bir yaşama içgüdüsüyle dolmaz mısın saliselik bile olsa, zavallı bi hırıltı bile çıkmaz mı boğazından? Sonra kendimi atlarken düşledim ve her seferinde boşluktan az önce çığlıklar attım. Belki buydu O’nu arkasında muhteşem şiirler bırakarak, hayatının kapısını bir şiir gibi kapattıran ve beni bir sürüngen gibi tıslayarak yaşamaya muktedir kılan: Sürünme yetisinin varlığı.. Ve yokluğu..

Ve Tezer Özlü'yle tanıştım... Nasıl bir kadındı bu.. Köksüzdü. Ayrık otuydu. "Yaşamımın annemin ve babamın yaşamıyla bir ilintisi olmadığını düşünüyorum. Bir ana ve babadan olma değilim. Bir yaban otu gibi Anadolu yaylasında bittim. Doğumum bile bir kökünden kopmaydı. Köklerimi hiç aramadım" Oysa ben köksüz kaybolurum, zaman zaman annemi-babamı pranga olarak nitelendirsem de onlarsız güven duygum kaybolur, annemin bileklerime dolamaya çalıştığı zincirlerden ne kadar yakınsam da takdir görmek isterim hep. Ama bu kadın utanmadan hiç ihtiyaç duymuyor böyle şeylere!!!!Yabancılaşmaktan –bırrrr- dehşetle tırsarım. Tezer Özlü ise baştan başa yabancı herşeye ama heryere. Diline bile yabancı bu kadın, rüyalarını hangi dilde göreceğini şaşırırmış kimi zaman. "Anne ve babam gibi tüm kentler, ülkeler, günler, geceler, gökyüzü de yabancı kaldı bana. İnsanlara daha fazla yaklaştıkça bu saydıklarımdan daha fazla uzaklaşıyorum. Gökyüzünden, onun ışıklarından, gün batımlarından, karanlıklardan ve bulutlardan, kendi çıktığım karanlığa ulaşıncaya kadar onlardan uzaklaşacağım." Nasıl korkusuz nasıl cesur bir kadın bu!!
Şu yazdığı satırlar bu cesaretten besleniyor işte, o yüzden böylesine heyecanlandırıyor, herşeyi arkanda bırakıp koşmaya sadece koşmaya itiyor. Bırak diyor seni bağlayan ve bu bağ toplamını "Bu güven olgusudur ve bu olmaksızın yaşayamazsın yoksa boşluk gelir seni ham yapar" diye sana yutturan öğretileri ve öğretilmiş ilişkileri: "Düzen ve güven kadar ürkütücü bir şey yoktur. Hiç bir şey.. Hiçbir korku.. Aklını en acı olana, en derine, en sonsuza atmışsan korkma. Ne sessizlikten, ne dolunaydan, ne ölümlülükten, ne ölümsüzlükten, ne seslerden, ne gün doğuşundan, ne gün batışından. Sakin ol öylece dur. Yaşamdan geç. Kentlerden geç, sınırları aş. Gülüşlerden geç. Anlamsız konuşmaları dinle, galerileri gez, kahvelere otur-Artık hiçbir yerdesin-"

HİÇBİR YERDESİN........

Koko'nun Kendisiyle Hesaplaşması

Eeee iyi güzel canım kardeşim, okudun, öğrendin, bu bağımsız, güçlü, cesur kadınlara hayran oldun, yine okudun, vay be dedin dedin geldin 32 yaşına. N’oldu peki sonuç? Yani güya kendine herbirinden bir pay çıkardın, kendi eksikliklerini tespit ettin, iyi güzel de ne oldu? En yaklaşabildiğin anlar O’nlara, ancak kendini kaybedip dibe vurduğun zamanlar oldu, iyi de o anlar da elinde avucunda somut birşey bırakmadığı için –ne bileyim yani en azından bir satır yazı, bir kuple şiir- bir işe yaramadı. Ne oldu alkolik oldun, hapkolik oldun, göz altlarını morarttın.

Ne oldu?

Eşşeğinki oldu çok affedersiniz!!!!!!

Hoşgeldin hüzün..

2008-09-08T03:42:00.000-07:00

Sahte hayatımdaki en ayrıksı
Ama en gerçek şey olan
Severken acıtan
Kollarımı kanatan sokak kedim
Elveda..

Gia

2008-09-07T07:31:00.000-07:00

Dün tatilden döndüm ve döner dönmez de tuhaf bi boşluğun içine düştüm (Bir süredir hissetmediğim, eski dostum, Koko'nun Böcek yazısında bahsettiği o boşluk..). Bir yandan da hem bütün bir hafta boyunca her an birlikte olduğum insandan kurtulmuş olmanın ruhsal rahatlığı, hem ona alışmışken birden yalnız kalmanın depresifliği, onun özlemi, hem aile evinin insanın üzerine birden tüm yoğunluğuyla çöküveren "iyiniyetli" baskı ve merakının sıkıntısı doldurdu içimi, daraldım. Odama ve filmlere sığındım. Amores Perros ile Gia arasında kararsız kaldım. Amores'i bu halde kaldıramayacağımı düşünüp daha hafif bir film olduğunu sandığım Gia'yı izlemeye karar verdim. Film daha hafifti belki; ama Gia'nın yaşam öyküsü mahvetti beni. Frida'dan beter oldum. Çok tuhaf, Frida'nın yaşamı bana güç ve ilham verir, yaşama sevinci aşılarken, O ölürken "Umarım bir daha gelmem" demiş. Gia'nın hayatını izlerken hiç böyle olumlu bir his geçmedi bana; ama Gia ölürken "Bugün de olsa aynı şeyi yaparım, herşeye rağmen değdi" demiş..

Filmde Gia'yı Angelina Jolie canlandırmış. Bu rolüyle ödül almış ve evet, belki de iyi oynamış; ama gerçek Gia'yı gördükten sonra kendisinin bu role hiç yakışmadığını düşündüm. Angelina Jolie'yi beğenirim; ama gerçek Gia, Angelina'dan daha güzelmiş bence. Ya da güzelliği daha dokunaklı, daha masum, daha savunmasız, daha doğal ve bu nedenlerle bence daha çekiciymiş. Angelina'nın kendini beğenmişliği her rolünde bakışına ve duruşuna yansıyor.. Masum görünmekte zorlanıyor. Neyse.. Gia'nın hikayesi çok klasik. Çocukken anne ve babasının şiddetli kavgalarına ve nihayetinde ayrılmalarına şahit olan, yalnız, sevgiye muhtaç, güzel bir kız. Hayattan ne istediğini bilemeyen bir isyankar. Bir gün bir gece klubünde keşfediliyor ve fotomodel olarak hızla yükseliyor. Ama o acımasız dünyada sorunları, yalnızlığı ve çaresizliği giderek artıyor, o da çözümü önce kokain ve marihuanada, daha sonra da eroinde arıyor.. Uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle kariyerinde hızlı bir inişe geçiyor. Ve en sonunda bu hastalığa yakalandığı teşhis edilen ilk kadın olarak AIDS'ten ve çirkin ölüyor. Filmde annesinin anlattığına göre doktorlar cesedini yatağından kaldırmaya geldiklerinde vücudundaki yaralar yüzünden sırtı yatağa düşüyor..

Çok klasik bir acıklı hikaye, evet.. Ve tek örnek de değil.. Ama Gia'nın çaresizliği, sevgiye, sevilmeye olan ihtiyacı, dışarıdan bakıldığında herkesin yerinde olmak istediği kişiyken içerdeki huzursuzluğu ve mutsuzluğu beni çok etkiledi. Belki de bazı yönlerden bana kendimi ve kendi çaresizliklerimi hatırlattı, bilmiyorum. Ama çok ağlattı beni gece gece.. Sanırım yanlış filmi seçmişim..

Frida

2008-08-11T07:22:00.001-07:00

dün akşam frida'yı izledim nihayet..
bazıları frida'nın karakterinin filmde derinliğine işlenmemiş olduğunu söylüyor; ama bu kadarıyla bile "ne hayat.. ne kadın!" dedirtti bana..
cesareti, özgürlüğü, yaratacılığı, tutkuları, şehveti, acıları falan tamam da, bir yandan da nasıl da zevkli bir hatunmuş..
geleneksel meksika kıyafetleri ve o kadar ağır takıya rağmen basit değil, gerçekten şık görünmeyi başarmış ve belli ki meksikalı olmaktan gurur duyan bir kadınmış..
başından sonuna onca acıya tanıklık etmemize rağmen bir şekilde insana varolmanın güzelliğini hissettiren bir hayat öyküsü bu.. ve beni sanatla ilgilenmek, renkli giyinmek ve herşeye rağmen cesurca yaşamak konusunda heveslendiren, ilham veren bir kadının hayat öyküsü..

Küçük mutluluklar

2008-07-15T23:06:00.000-07:00

Serin bir yaz gününe uyanmak..
İşe gelirken yolda K-Rock dinlemek..
K-Rock’ta sevdiğin; ama unutmuş olduğun şarkıların çalması..
Trafiğin E-5’in son günlerdeki durumuna göre inanılmaz derecede açık olması..
Atlayıp zıplayıp, sağından solundan geçen hareketli şöförlerin en sonunda takıldığı şeridin mutlaka çok tıkanık olması ve şeridine sadık kalan senin iki dakka sonra yanlarından sükunetle geçmen.. :)
İşyerine gelip de açık ofis arkadaşının çay demlemiş olduğunu görmek..
Simidini yiyip çayını yudumlarken kikikokoya yazmak..
:)

Sevgili Günlük..

2008-07-13T09:46:00.000-07:00

İşe döndüm. Çukura.. Beni yoran, tüketen, yaşama sevincimi, üretme dürtümü usul usul emen işime.. Evet, severek değil, sadece para kazandırdığı için yapıyorum işimi. Ve bu ülkede insan gibi yaşayabilmek, illa ki ortalamanın üstünde para kazanmayı gerektirdiği için..

Bundan yaklaşık 2,5 ay önce, ayak bileğimin kırılmasıyla birlikte, birdenbire hayatımı bambaşka bir boyutta yaşamaya başladım. Benden tek beklenen, çekmekte olduğum ağrılara dayanmam ve sabırla kemiklerimin kaynamasını beklememdi. Hayatımdaki tüm o sahte baskı ortadan kalkmış ve yerine çok basit, çok hayati, çok gerçek bambaşka bir amaç gelmişti: “kendime gerçekten iyi bakmam”. Bu o kadar önemli ki.. Benden beklenen şeyin tamamen ve sadece benim varlığıma katkıda bulunacak, bana iyi gelecek bir şey olması o kadar nadir ki artık hayatımda..

Bugün dönüp baktığımda görüyorum ki, bu olay başıma gelmeden önce hayatım bir yokuşu tepetaklak iniyor gibiydi.. Büyük taşlarından biri yerinden oynamıştı. Hayata, kendime, sevgiye olan inancım ve güvenim sarsılmış, tüm düzenim alt üst olmuştu. Kendimi, içimi bir arada tutmaya çalışıyordum vargücümle. Atlatmama az kalmıştı, tekrar toparlanmış gibiydim.. Ama başka arazlar çıkmıştı. İşe gitmek hiç istemiyordum. Tamam bu bildik tanıdık, hatta normal bir şey.. Ama bazı günler giyinmek bile istemiyordum. Özenmek, düzgün olmak. İstemiyordum. Neden her gün giyinmek zorundaydım? Yani bazı günler pijamalarımla duramaz mıydım? Her gün örtünmek zorunda mıydım? Hele o takımlar.. Bazen ceket giydiğim zaman kendimi kadın gibi hissetmiyordum. Hatta bir gün Koko’ya sormuştum “Hiç sabah aynaya baktığında bir erkek gördüğün oldu mu?” diye. O da “Bir erkek değil; ama bir maymun gördüğüm oldu” demişti :) Peki her gün insan içine çıkmak zorunda mıydım? Of en kötüsü de iletişmek zorunda olmaktı.. Açık ofis kabusunu artık bünyem kaldırmıyordu. Herkesin tüm telefon konuşmalarını duymak zorunda mıydım? İşle ilgili olanları geçtim hadi, kayınvalide ile gerilmelere, çocuk bakıcısına verilen talimatlara, sevgili ile yapılan planlara kulak misafiri oluyordum… istemeden. Olmak istemiyordum oysa, bilmek istemiyordum. Gürültüsüz bir ortamda sakince bir şey okumak mümkün değildi. Çayımı herkesin içinde içmek zorundaydım, bir şey yersem herkesin içinde yemek zorundaydım, sürekli görülüyor ve duyuluyordum. Sürekli görüyor ve duyuyordum. Hatta tuvalette bile yalnızlık yoktu. Üstü ve kapısının altı açık olan tuvaletler ile yine herkes herkesin varlığını illa ki bilmek ve hissetmek zorundaydı. Her gün; ama her Allahın günü çekilir miydi bu? Gittikçe daha çok kafaya takıyordum. Ve bu taktığım tek şey de değildi.. Derken tüm bunlar 2 aylığına sona erdi.. Her işte bir hayır var mı gerçekten? Cevabı şu anda göremiyorum; ama raporlu olduğum 2 ay o kadar güzel ve huzurlu geçti ki.. Tek bir anında bile sıkılmadım. Bileğim kırıldığı için kendime sadece bir tek gece -güçlü ağrıkesicilerin bile kesemediği ağrılarımın sabaha kadar uyutmadığı, yatakta ayağımı kımıldatamadan yattığım ve çaresizlikten ağladığım o gece- acıdım.. Benzeri çok gece oldu sonra.. Ama hiç sormadım o gecelerde “Neden ben?” diye.. O ağrılar da bana, benim varlığıma, varoluşuma aitti.. Başka kimse değil, kendi vücudum dayatıyordu işte. Bileğim ağrıdığı, yürüyemediğim, değneklerim yüzünden bir bardak su bile taşıyamadığım için kahretmedim kendimi.. Çünkü özgürdüm. İstemediğim hiçbir ilişki, hiçbir sohbet, istemediğim halde ilgilenmek zorunda olduğum hiçbir sorun yoktu hayatımda. Özgürdüm. Her şey için yeterli zaman vardı. Uyumak için, okumak için, düşünmek için, hiçbir şey yapmamak için.. Bazı günler sadece duruyordum. İlk Kanat Atkaya dile getirmişti çoğumuzun yaşadığı bu “durumu”. Evde durmak. Öylece duruyordum, hiçbir şey yapmadan. O kadar iyi geliyordu ki.. Sadece var oluyordum. Tavana ya da aynaya ya da gökyüzüne bakarak duruyordum. Belirli bir şey düşündüğüm de söylenemezdi. İnsanın bunu sık sık yapabilmesi ne kadar önemliymiş. Müziğe dalıp, sonra onu bilinçli duymayı da bırakıp, durmak.. bir çeşit şibumi hali.. Ve tuhaf bir şey, bütün gün evde olmama, çok az hareket etmeme, genellikle ayağımı uzatıp oturmak zorunda olmama rağmen zayıfladım. Çünkü acıkmıyordum. İş yerinde sürekli çay ya da kahve içer ve sıkıntıdan bir şeyler atıştırma ihtiyacı duyarken evdeyken yemek içmek aklıma bile gelmiyordu. Tein, kafein ve endüstriyel şeker tüketimim de ciddi oranda azaldı.. Cildim oksijen almaya başladı, güzelleşti. Öyle ki, işyerine döndüğümde “Cilt bakımı yaptırmış gibisin” dedi arkadaşlarım. Hem fiziksel çevremin değişmesi, hem de psikolojimin iyileşmesiyle hasta raporlu olduğum bu 2 ay içerisinde daha sağlıklı oldum :)

Yarın işe dönüşümün 4. haftası başlayacak. Bileğimi kırmadan hemen önceki gibi kötü değil ruh halim, enseyi karartmıyorum; ama şimdiden yorulmaya başladım. İlk hafta sevdiğim arkadaşlarıma kavuşmanın gölgelediği tatminsizlikler, mutsuzluklar teker teker ortaya çıkmaya başladı. Yine kaybolmak istemiyorum. Unutmak istemiyorum başka türlü yaşamanın mümkün olduğunu. Azla yetinebildiğimi. İnsanın kendisini gerçekleştirebilmesi için sadece kendisiyle ilgilenmesi gerektiğini.. Aynı zamanda yorucu ve talepkar bir işte çalışarak insanın kendi hakkını veremediğini.. Unutmamam lazım. Evet, evren bana nefes aldırdı. Ama bunu sistemin oyunlarına dayanabilmek için güç tazelemesi veya sistemden çıkmak için cesaret aşısı olarak kullanmak benim ellerimde..

Böcek

2008-07-10T11:55:00.000-07:00

Seçtikleri oyunlar, sahneleyiş biçimleri ve gerçeküstü oyunculuklarıyla son yıllarda tiyatroya azalan inancımın yeniden coşkuya dönüşmesini sağlayan Dot Tiyatrosu 2006/2007 sezonunda Tracy Letts'in Bug (Böcek) adlı oyununu sahneye koydu. Tülay Günal ve Alper Kul'un inanılmaz başarılı performanslarıyla Dot Tiyatrosu'nun diğer oyunlarında olduğu gibi bu oyun da insan varlığının karanlık ve aslında en sahici yüzünü anlattı bize.

“Konuştuğumuz tek konu böcekler. Başkalarıyla anlamsız, boş konuşmaktansa seninle böcekler hakkında konuşmayı tercih ediyorum. Zaten anlatacak birşeyim de yok, mutsuzluğum dışında. Kimse sürekli bunu dinlemek istemez. Mesela ben istemem. Bıktım. Her şeyden. Berbat hayatımdan, çamaşırhaneden, süpermarketlerden, salak evliliklerden, kaybolan çocuklardan, herşeyden bıktım. Lyod... Hayatımın tek mutluluğuydu.”
Agnes hayatının tek mutluluğu 6 yaşındaki oğlu Lyod'u bir markette kaybetmişti. İki saniyeliğine soğan almak için gitti, döndüğünde oğlu yoktu. Senelerce aradı ama bulamadı. Mutsuzdu.. O kadar mutsuzdu ki içki denizinde boğup yoketmeye çalıştığı yalnızlığı hiç azalmıyor aksine gün geçtikçe daha da büyüyordu. Eski kocası hapisten yeni çıkmıştı ve bu serseri bir türlü onu rahat bırakmıyordu. Bir motel odasında içki ve uyuşturucu ile sürüklediği hayatı bir kız arkadaşının getirdiği delikanlı ile değişti.

Kırılgandı bu delikanlı -Peter-, çok değişikti, hatta tuhaftı. Yalnızlıktan ölmek üzere olan Agnes bir kere beraber olduğu bu çocuğu sarıp sarmaladı, ama ortaya birden böcekler çıktı. Peter'ın her tarafı böceklerle doluydu daha doğrusu böcekleri sadece o görüyordu .... önceleri. Bu genç adam, Irak'ta askerlik yaparken denek olarak kullanıldığını, vücuduna hükümet tarafından binbir türlü şey enjekte edildiğini söylüyordu. Bu böcekler onun kanıyla besleniyorlardı ve hepsi devletin kendi eliyle yürüttüğü deneylerin bir sonucuydu. Agnes'la beraber böcek avına başladılar, birbirlerinin vücutlarındaki böcekleri -ki deri altına yerleşiyorlardı- kazıyıp çıkartıyor, Lyod'un oyuncakları arasından çıkan bir mikroskopla inceliyorlardı. Agnes Peter'la beraber olduğu için böcekler onun vücudunu da sarmıştı. Agnes kız arkadaşıyla beraber cilt doktoruna gitti ve doktor ona yaraları kendilerinin yaptğını söyledi, böcek yoktu. Agnes böceklerin olmadığını iddia eden -tek- arkadaşını evden kovdu. "Hiç birşeye sahip değilim, ben sadece ona sahibim. Bir şeye sahip olma hakkım yok mu?" Delikanlıyla beraber tutunacak bir dal, bir amaç, bir ortak çatı yakalamıştı. Gerçek veya yanılsama önemli değildi, önemli olan yalnızlığını paylaştığı bu adamla beraber olmak, bir şeye karşı elele tutuşabilmekti.

Boşluktayız, boşlukta sallanıyor hayatlarımız, yapayalnızız ve bunlara karşı koyabilmek için en küçük bir fırsat bile yakalasak bırakmıyoruz. Bırakmadı Agnes. Her ne kadar kuşkuları olsa da böceklerin varlığına ilişkin onu kaybedeceğini, yalnızlığına döneceğini ve savaşma amacını kaybedeceğini anladığı an böceklere inanmayı tercih etti.

Agnes'ın eski kocası, eve bir psikiyatrist getirdiğinde çift vücutlarını kesip böcekli kısımları yoketmekle meşguldüler. Doktor Agnes'a delikanlının aslında paranoid şizofren olduğunu anlatmaya çalıştı. Agnes oysa çok mutluydu ve bunu kimseye vermeye niyeti yoktu. Doktoru öldürdüler, yaşama amacını elinden almaya çalışıyordu çünkü. Agnes sonunda tüm acılarının kaynağını buldu. Buydu işte bu, yürütülen projenin başarıya ulaşabilmesi için Agnes'ın bu acıları çekmesi gerekiyordu. Bu kadar acı çekmesinin bu kadar mutsuz olmasının bir sebebi, bir zanlısı vardı. O da insanların vücutlarına çip yerleştirerek onları işadamları ve politikacılardan oluşan grubun dünya üzerinde egemenliklerini devam ettirebilmek için insanlara zerkettikleri çipler -böcekler- vasıtasıyla yürüttükleri proje idi. Bu projeye son vermenin tek yolu vardı. Çiftleşerek bu projenin devamını sağlamışlar ve böceklerin çoğalmasına yol açmışlardı. Yokedilmeleri gerekliydi ancak bu şekilde bu korkunç başeğme ortadan kaldırılabilirdi. Üzerlerine benzin döküp çakmağı yaktıklarında mutluydu Agnes. Herşey yerli yerine oturmuştu. Zincirin ortasında en azından bir boşluk yaratmıştı. Sebebini hiç bilemediği acıları bir amaca yönelik olarak onu yoketmişti. Değersiz varlığı ve yalnızlığı anlamlıydı aslında bir anlamı vardı içkiyle uyuşturduğu vücudunun. Tüm bu devam edip giden çürütüp yokeden düzenin anahtarıydı aslında bu değersiz hayatı. Ama buna izin vermeyecekti.

Bomboşuz, bazen yuvarlanıp sürüklenip gidiyoruz. Anlam, amaç herşey yokolup gidiyor bir yerden sonra bazen. Yalnızlıklar içinde kıvranıyoruz. Uzağız birbirimize çok uzak. Varolan düzeni sürdürüp gidebilmemiz için bir proje var belki de... Böcekler var vücudumuzda dolaşan, acıyla katılıp kalsak da yürüyüp giden düzende yürümemiz için bizi itekleyen. Yok etmek lazım onları ama kendimizi yoketmeden ne zor!!! Bir çakmak,bir kurşun, bir düzine hap herşeyi çok çabuk halledecekken.. Ama eğer bir anlığına da anlam verecekse herşeye belki de değer. Bir anlam için...

2008-07-09T12:50:00.000-07:00

Kesik Edebiyatı

2008-06-29T12:46:00.000-07:00

kesiklerim çok güzel
falçatayı azıcık bastırarak çizik attım
hiçbir şey olmadı önce
ama bir kaç saniye sonra o bölge hafifçe pembeleşti
derken çizdiğim hat kızararak belirginleşti ve hemen arkasından hattın her yerinden aynı anda kan çıktı sahneye
kıpkırmızı, ölümüne güzel bir sıvı
öyle güzel ve öyle neşeli duruyodu ki bakınca mutlu oldum, gülümsedim
bugün kesiğin iki tarafındaki derinin birbirine tutunmasını izliyorum
ben kesip ayırdım onları; ama onlar hiç şikayet etmeden, sakin ve becerikli bir şekilde birbirlerini bulup aralarındaki bağı yeniden örüyorlar
bana gıcıklık olsun diye de örerken kahverengi bir kabuk üretip koyacaklar oraya
ama bu deri çok güzel bir şey, öyle değil mi?
ve dün beynim ve kalbim içeride bir savaş verdi, bir dolu kesik aldı, kanadı, harap oldu
biraz vücudumdaki kesiklerle ve acıyla dengelemek, onlara bir mola verdirmek istedim
bir zamanlar bir şifacı bana demişti ki "kalp çakran tıkanmış senin, sevemiyosun o yüzden"
alıp falçatayı kalp çakramı açasım geldi, " neymiş ulan bu tıkanıklık?" diye
o kadar gıcık oldum ki oraya da bi çizik attım o yüzden
...

The Self...

2008-06-25T07:06:00.000-07:00

"People often say that this or that person has not yet found himself. But the self is not something one finds, it is something one creates."
Thomas Szasz, "Personal Conduct," The Second Sin, 1973

"You have to leave the city of your comfort and go into the wilderness of your intuition. What you'll discover will be wonderful. What you'll discover is yourself."
Alan Alda

Grace Slick & Janis Joplin

2008-06-16T13:13:00.001-07:00

İki Film ve Kiki&Koko

2008-06-16T12:21:00.000-07:00

11.Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali’nde iki muhteşem film seyrettik. İlki bir başka olağanüstü kadın filmi Piyano’nun yönetmeni Jane Champion’un yönettiği, Yeni Zelandalı yazar Janet Frame’in yaşamöyküsünü anlattığı ve Kerry Fox’un tüyler ürperten bir gerçeklikle canlandırdığı Masamdaki Melek (Angel At My Table).

Janet Frame 8 sene akıl hastanesinde kalıyor ve lobotomiye kadar giden bir süreçte sürekli beynine verilen elektrik dalgalarına maruz kalıyor, çünkü bir okulda ders verirken ani bir krizin ortasında buluyor kendini ve sınıftan dışarı fırlıyor. Bu tür sinir ataklarının artması üzerine bir akıl hastanesine kapatılıyor.

Kendini bulunduğu ortamdan koşarak fırlatma isteği hiç de yabancısı olduğumuz bir durum değil. Normal günlük hayatını sürdüremeyecek durumda olmak da öyle. Janet sıradan bir işe girmeyi deniyor, normal bir hayat sürdürmeye çabalıyor; ama her seferinde çuvallıyor, her seferinde sabah işe gitmek, insanlarla muhatap olmak, para kazanmak ve eve dönmek fiilerini gerçekleştiremediğinden dolayı –onun yaşadığı dönemde depresyon ve prozac bilinmediğinden-akıl hastanesindeki yaşamına devam ediyor. Bir süre sonra kendisini hastaneden çıkarmaya gelen ailesine karşı koyuyor çünkü çıkarsa yaşamını nasıl sürdüreceğini bilmiyor, korkuyor. Büyük bir şans –ya da şanssızlık- onun yazmaya yeteneği ve yazmaya karşı duyduğu büyük tutku. Hiç bir durumda yazmaktan vazgeçmiyor. Çocukluğunun sefalet dolu günlerinde de akıl hastanesinin çığlıklarla dolu koridorlarında da her zaman yazıyor. Döneminin büyük bir buluşu olarak kabul edilen ve daha sonra yasaklanan insanlık dışı bir müdahale olan lobotomiden de bu tutkusu sayesinde kurtuluyor. Kitabı ödül alıyor ve lobotomisi iptal ediliyor.

Bu hikayede tanıdık gelen şeyler var mı? Var elbette ama Janet’in azmi ve yeteneği dışında. Çalıştığımız işyerinden koşarak kaçmak istiyoruz, hiçbir insanla isteğimiz dışında ilişkide bulunmamak istiyoruz. Günlük hayatın ezen, yok eden, çürüten döngüsüne girmek istemiyoruz. Kendimizi keşfetmek bilmek, öğrenmek istiyoruz. Boktan sabahlara kalkmak her geçen gün daha da zorlaşıyor. Eğer bu sadece tembellikten kaynaklı ve çalışma olgusunun kendisine yönelik bir direnişse zamanla çeşitli çıkış yollarıyla kolayca alt ediliyor. Zengin bir koca bulunur örneğin ya da işyerinde terfi alırsın aldığın para artar, unvanın ışıltılı olur "aman" dersin, "o kadar da kötü değilmiş" ya da çocuk yaparsın, böylece alışırsın devam eder gidersin. Ama varoluşuna anlam kazandırmaya çalışıyorsan, yaptığın iş bu anlamı taşısın istiyorsan, kendini bilmek, ne olduğunu, ne yapacağını bilmek istiyorsan bu kadar kolay olmaz. Bir şekilde çalışmak para kazanmak zorundasındır. Tesadüfen bir işe girersin, her geçen gün kendinden daha da nefret edersin, hala bulamamışsındır ne yapmak istediğini. Daha ne yapmak istediğini bilmeden şikayet etmektesindir sürekli. Bu noktadan itibaren kendine acımaya başlarsın, küçümsersin, aşağılarsın. Diğer festival filmi olan ve Avustralya edebiyatının önde gelen yazarlarından Sarah Miles Franklin’in aynı adlı romanından uyarlanan Muhteşem Kariyerim’de Sybilla kadınlar olarak hepimizin koşarak gideceği aşk teklifini elinin tersiyle iter çünkü ne yapmak istediğini bilmemektedir ve bu hayatta ne olduğunu öğrenmek zorundadır. Ailesi onun bu isteğine güler, belki bugün de kendine deliler gibi aşık, zengin, yakışıklı, üstelik kendisinin de aşık olduğu Harry’nin yaptığı evlilik teklifini "Ne yapmak isteğimi bilmiyorum" diye geri çeviren birine aynı tepkiyi veririz. Çünkü aslında Sybilla gerçekten ne yapmak istediğini bilmiyor ve sonu belli olmayan bir arayış için bu aşktan vazgeçebiliyor. Oysa biz her zaman garantici, riskten korkan orta sınıfın çocukları evet ne yapmak isteğimizi bilmiyoruz, evet arıyoruz, kendimizi hırpalıyoruz ama bir yandan hiçbir şeyden vazgeçmiyoruz çünkü "ya hiçbir şey yapamazsam" korkusu hep içimizde, beynimizde. Bunun sebebi hiçbir şeye tutkuyla bağlanmamamız mı yoksa korkularımız olduğu sürece zaten tutkuyla bağlanmak olasılık dışı mı? Hiç harekete geçmeden, bir şeyden vazgeçemeden, risk almadan bağlanacağın şeyi bulmak mümkün mü? Bu iki kadın buldular istediklerini. Alışmayı, uyum sağlamayı seçen diğer kadınlar da sürdürdüler yaşamlarını. Oysa biz anlamını bulamayan, risk alamayan, korkan, kendine güvenmeyen, her gün biraz daha çürüyen, işin daha da kötüsü bu çürüyüşün her anını hisseden, çürüyüşün kokusuyla midesi bulanan, hareket edemeyecek kadar felç olan, depresyon tanısıyla prozac içmeye başlayan, böylece biraz olsun bu kokuyu hissetmeyecek kadar burnu tıkanan, ikilemlerin arasında çıldırıp kendini keserek cezalandırmaya çalışan, yiyemeyen, gülemeyen biz biraz olsun adım atmayı sağladık kimyasalların itişiyle. Yine gülmeye, konuşmaya, yemeye başladık. Masamdaki Melek ve Muhteşem Kariyerim’i seyrettik. "Ne kadınlar var" dedik, "Aslında her şey olası mı?" dedik, "Güçlü müyüm, yaşayabilir miyim? Ama onlar yetenekli ben bir hiçim" dedik. Yedik, yedik, yedik beynimizi yedik. Birimiz bacağını kırdı, dayanılmaz acılarla evde yatmak zorunda kaldı; ama "Fiziksel acı ne ki, en azından yalnızım, yatıyorum, okuyorum, hiçbir şey yapmak zorunda değilim" diye mutlu oldu, bacak ağrısını hissetmedi bile. Birimiz ameliyat oldu, sürekli acı veren dikişlerle yattı ama o kadar mutluydu ki.. Acınası hayatının dışındaydı çünkü. Şimdi bekliyoruz o güç gelsin, o aydınlanma bizi nurlandırsın, bir anda bırakalım bir anda kendimiz olalım. Eskiden böyle bir aydınlanma beklerdik. Yok artık hayat bu kadar da bizi duvardan duvara çarpacak kadar zalim(!) olamazdı ama öğrendik. Biz yapıyoruz aslında her şeyi, biz inşa ediyoruz. O kadar büyük bir keşif değil belki ama öğrendik var olmak için önce acı çekmemiz gerektiğini ve çektik. Ama bulacağız az kaldı çok az. Önce bulmak önemli olan ne için, ne uğruna. Onu bulmak o kadar zor ki aslında bir o kadar da kolay!!
Az kaldı….

Mutlu yıllar peri kızlarına..

2008-06-15T02:27:00.000-07:00

xxxxx

Koko

2008-05-08T10:34:00.000-07:00

Onun kanı benimkinden siyahtır..
Uzaklarda, heybetli bir şatoda yaşar.
Yüzü hüzündür bu şatonun, arkası neşe
Yüzünde hep kış mevsimi.. yağmur, kar, çamur..
Arkasında cennet bahçeleri.. masmavi gökyüzü, parlayan güneş..

Kanı benimkinden siyahtır onun
Daha sert bir madenden dövülmüştür ruhu
Daha baharatlıdır kokusu